Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

21/10/2019 - Buitenland
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Chileense president geeft toe aan betogers

Na drie doden: metrotickets worden toch niet duurder

Chili

-

Na een week vol betogingen en geweld, waarbij in de nacht van zaterdag op zondag drie doden vielen, heeft de Chileens president Sebastián Piñera beslist om de eisen van de betogers in te willigen. De geplande tariefverhoging van metrotickets wordt ongedaan gemaakt.

De president had vrijdag nog de noodtoestand uitgeroepen voor de hoofdstad Santiago. In verschillende metrostations was brand gesticht, verschillende winkels waren geplunderd en een gebouw en een bus gingen in vlammen op.

De protesten in de hoofdstad waren twee weken geleden begonnen, nadat werd aangekondigd dat de prijs van een metroticket van 800 naar 830 peso zou stijgen. Omgerekend is dat een prijsverhoging van net geen 4 eurocent.

Drie doden

In de nacht van zaterdag op zondag werden de rellen en betogingen grimmiger. Uiteindelijk vielen er drie doden. Niet lang nadat dat nieuws bekend werd, besliste de Chileense regering om de geplande tariefverhoging terug te draaien. In een televisietoespraak zei president Sebastián Piñera zich “nederig te voegen naar de wens van zijn landgenoten”. “Ik ben niet bang om naar hun stem te luisteren. Zo zijn democratieën gebouwd.”

Maar tegelijk veroordeelde hij het geweld scherp. “De prioriteit van onze regering is het verzekeren van de openbare orde en de veiligheid van de Chilenen”, aldus Piñera. Hij erkende dat de manifestanten “goede redenen” hebben om te protesteren. “Maar niemand, niemand, heeft het recht te reageren met brutaal illegaal geweld zoals diegenen die meer dan 78 metrostations in Santiago hebben verwoest, in brand gestoken of beschadigd.”

Avondklok

Zaterdag liet de generaal van het leger, die verantwoordelijk is voor de veiligheid van Santiago, weten dat er een avondklok werd ingesteld in de Chileense hoofdstad. “Na analyse van de situatie en de excessen die vandaag hebben plaatsgevonden, heb ik besloten de vrijheden en het verkeer op te schorten met een avondklok”, zei generaal Javier Iturriaga del Campo.

Dat ligt in Chili heel gevoelig, want voor het eerst sinds het einde van de militaire dictatuur in 1990 staan de militairen nu weer in voor de veiligheid in de Chileense hoofdstad. Zolang de militairen niet uit de straten verdwijnen, willen de politieke leiders van de oppositie niet met Piñera overleggen over de crisis.

Potten en pannen

De Chileense socioloog ­Eugenio Tironi ziet veel gelijkenissen met de strijd van de gele hesjes in Frankrijk. In de krant La Tercera vertelt hij dat net als in Frankrijk niet de meest kwetsbare of de armsten op straat komen, maar groepen uit de middenklasse die zich bedreigd voelen door de levensduurte. “Dan kan een kleine aanleiding de boel doen ontploffen. In Frankrijk bracht de prijsstijging van benzine de sluimerende onvrede naar boven, in Chili de duurdere metroritten.”

In veel steden kwamen burgers met potten en pannen op straat om hun steun te betuigen aan de betogers. Bij het armere deel van de bevolking heerst al lang onvrede over de groeiende kloof tussen arm en rijk in hun land. Volgens Toreni beseft de Chileense politieke klasse niet dat ze in een bubbel leeft die ver boven de modale Chileen zweeft. Een foto waarop president Piñera te zien is toen hij vrijdagavond in een chic Italiaans restaurant ging eten, terwijl elders in de stad de metrostations in brand stonden, wordt op Twitter gedeeld met: #PiñeraNoTeRespeto.