Johnson dreigt met verkiezingen als parlement spoedprocedure verwerpt

Bron © BELGA

Foto: REUTERS

Als het Britse parlement dinsdagavond niet instemt met het verzoek van premier Boris Johnson om de Brexit-wet versneld te behandelen en de Europese Unie (EU) geeft aan dat ze de Brexit opnieuw met enkele maanden wil uitstellen, dan zal Johnson de wet van de parlementaire agenda halen en de parlementsleden vragen om met vervroegde verkiezingen in te stemmen. Dat heeft hij dinsdag gezegd tijdens het parlementaire debat over de Withdrawal Agreement Bill (WAB).

Het Lagerhuis is dinsdag begonnen met de bespreking van de ‘WAB’, de wet die het Brexit-akkoord dat Johnson vorige week met de Europese Unie sloot in nationale wetgeving moet omzetten. Ook al lijkt Johnson in het parlement over een meerderheid te beschikken die zijn akkoord kan goedkeuren, is de onvrede groot omdat hij de wet er in drie dagen tijd helemaal door wil krijgen. Zo wil hij zich ervan verzekeren dat het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober de EU kan verlaten mét een goedgekeurd akkoord.

Dinsdagavond, na 20.00 uur Belgische tijd, stemt het parlement over het afsluiten van de plenaire behandeling van de Brexit-wet, zodat die naar de bevoegde commissies gestuurd kan worden. Verwacht wordt dat een meerderheid met die stap in de procedure instemt, wat meteen gezien zou kunnen worden als een principiële goedkeuring van het Brexit-akkoord. Zoals het Lagerhuis tijdens zijn zitting van afgelopen zaterdag heeft beslist, zou de stemming over het eigenlijke akkoord pas op het einde van de parlementaire behandeling plaatsvinden.

Amendementen

De Lagerhuisleden stemmen dinsdag ook over de versnelde behandeling van de meer dan honderd pagina’s tellende wet. Als die ‘timetable motion’ goedgekeurd wordt, dan engageert het parlement zich ertoe de hele wet tegen donderdagavond of -nacht definitief te bekrachtigen. Voor wetgeving van die omvang - onder meer de overgangsperiode na de Brexit wordt erin geregeld, maar ook de bijzondere regeling voor Noord-Ierland, de Brexit-factuur en de rechten van EU-burgers in Groot-Brittannië - zou dat ongezien zijn. Wordt de spoedprocedure verworpen, dan lijkt een ordelijke Brexit op het einde van de maand onhaalbaar te worden. Zo zijn er verschillende amendementen op de Brexit-wet in de maak, bijvoorbeeld om te vermijden dat het op het einde van de overgangsperiode op 31 december 2020 alsnog tot een ‘no deal’ zou komen.

Tijdens zijn tussenkomst in het debat gaf Johnson dinsdagmiddag aan dat hij de bui ziet hangen. Wordt de versnelde behandeling afgewezen en “het parlement beslist om alles uit te stellen tot januari of langer”, dan zal hij vervroegde verkiezingen voorstellen, iets waarover het parlement zich moet uitspreken. Een anonieme bron op het kabinet van Johnson verduidelijkte dat de demarche van de premier zal afhangen van het feit of de Europese Unie de Britten al dan niet nieuw uitstel wil toekennen tot eind januari. In dat geval zou Johnson het parlement vragen om nog voor Kerstmis verkiezingen te organiseren.

De ogen zullen dan opnieuw gericht zijn op de Labour-oppositie en Labour-leider Jeremy Corbyn. Hij heeft altijd gezegd dat zijn partij vervroegde verkiezingen zal steunen als de EU met nieuw uitstel instemt. Het is echter niet uitgesloten dat Brussel een kortere, ‘technische’ verlenging toestaat om Johnson de kans te geven het akkoord alsnog door het Lagerhuis te krijgen.