Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

23/10/2019 - Economie
camera closecorrect down facebook gplus Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  Photo News

Door vergrijzing zijn meer bedrijven dan ooit op zoek naar een overnemer

Dringend gezocht: overnemer

De vergrijzing slaat hard toe in de bedrijfswereld. Alleen al in Vlaanderen worden vandaag zo’n 50.000 bedrijven geleid of bestuurd door een 55-plusser. Meer dan de helft van hen heeft plannen om zijn bedrijf binnen de vijf jaar deels of geheel te verkopen. Maar ondanks die plannen, is zo’n 20 tot 30 procent van hen nog niet begonnen met de voorbereiding van de overname. Nochtans begin je als ondernemer het liefst tien jaar voor de eigenlijke overdracht al met dat proces.

Uit onderzoek van het Agentschap Innoveren & Ondernemen (Vlaio) naar aanleiding van de Week van de Bedrijfsoverdracht blijkt dat meer dan de helft van de Vlaamse ondernemers ouder dan 55 jaar eraan denkt de leiding van het bedrijf of de meerderheid van de aandelen in de komende vijf jaar over te dragen. Toch is respectievelijk 19 en 31 procent van hen nog niet bezig met de voorbereiding daarvan. “Overname is een complex proces”, benadrukt Mark Andries, de topman van Vlaio. “We sporen ondernemers dan ook aan er op tijd aan te denken.”

Al was het maar omdat de zoektocht naar een geschikte overnemer niet altijd evident is.

Probleem 1: starten is nog altijd meer sexy

Terwijl door de vergrijzing meer bedrijven dan ooit op zoek zijn naar een overnemer, is er een schrijnend gebrek aan kandidaat-overnemers. Veruit de meeste starters – liefst 95,5 procent – verkiezen nog altijd de oprichting van een eigen zaak boven een overname. “In de praktijk blijkt amper 12,4 procent van de starters een bestaand bedrijf te hebben overgenomen. 13,3 procent heeft dat wel overwogen maar heeft dat plan uiteindelijk laten varen”, klinkt het bij Vlaio. “Toch blijkt uit onderzoek dat wie een zaak overneemt, beter scoort dan starters die van nul beginnen.”

“Starten via een bedrijfsovername is voor alle partijen interessant”, bevestigt ook Christine Mattheeuws van zelfstandigenorganisatie NSZ. “Bij een bedrijfsoverdracht heeft een starter meteen inkomsten, ook al moet hij de zaak nog jaren afbetalen. Je neemt dus een vliegende start, daar waar beginnende zelfstandigen het de eerste jaren soms moeilijk hebben om te overleven.”

De vorige eigenaar recupereert bovendien nog een appel(tje) voor de dorst, een extra pensioen zeg maar, terwijl er jobs bewaard blijven en er geen knowhow verloren gaat.

Probleem 2: ‘uitbollen’ schrikt af

Maar er is nóg een probleem, zo achterhaalde het NSZ. “Wij hebben de gemiddelde jaarinkomens van de zelfstandige ondernemers geanalyseerd en daaruit blijkt dat die de eerste drie decennia gestaag toenemen, maar vanaf dan een dalende trend vertonen. Heel veel zelfstandigen werken hard en kunnen dat ritme na 30-35 jaar vanwege gezondheidsredenen niet meer aan of ze willen het wat rustiger aan doen. Sommigen geven grif toe dat ze ook het nut niet meer inzien om hun zaak verder te laten groeien omdat ze geen overnemer vinden.” Maar net daardoor kan bij een kandidaat-overnemer de indruk ontstaan dat het bedrijf het minder goed doet.

Idealiter begint een ondernemer tien jaar voor de eigenlijke overdracht met het hele proces en laat hij zich tijdens die periode bijstaan door een extern adviseur. Om de kansen op het vinden van een overnemer te verhogen, pleit het NSZ bovendien voor een lastenverlaging voor de overnemer, naar analogie met die voor de eerste werknemer. “Vandaag betaalt een werkgever geen patronale bijdragen voor de eerste werknemer. Die gunstige maatregel heeft voor 43.000 extra banen gezorgd. Waarom zouden we die niet doortrekken voor de kopers die zich in hun nieuwe zaak willen inwerken?”