Johnson en Corbyn kiezen in eerste tv-debat de aanval (en kerstcadeaus)

Bron © BELGA, Reuters

In het Verenigd Koninkrijk hebben premier Boris Johnson en oppositieleider Jeremy Corbyn hun eerste televisiedebat in de aanloop naar de verkiezingen van 12 december achter de rug. Beiden kozen tijdens de zestig minuten durende confrontatie op de commerciële zender ITV voor de aanval.

Het debat was het eerste in zijn soort in de aanloop naar de stembusgang van 12 december. Die verkiezingen moeten het Verenigd Koninkrijk uit de Brexit-impasse halen.

De Britse premier Boris Johnson toonde zich strijdvaardig in zijn belofte om een Brexit waar te maken. Hij bediende zich tijdens het debat verschillende keren van zijn slogan “get Brexit done”. Volgens Johnson kunnen enkel de conservatieven Groot-Brittannië snel uit de Europese Unie halen. “We zullen de EU zeker op 31 januari verlaten”, zei Johnson. “Er ligt immers een deal klaar”, klonk het, doelend op de overeenkomst die de premier reeds met Brussel onderhandelde. Bovendien prikte Johnson 2020 ook als deadline voor een handelsovereenkomst die de langetermijnrelaties tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie zou regelen.

Nieuw referendum

Johnson en Corbyn kiezen in eerste tv-debat de aanval (en kerstcadeaus)
Foto: AFP

Volgens Labourleider Jeremy Corbyn belooft Johnson met zijn aanpak geen snelle actie. Integendeel: Corbyn vreest voor nog meer jaren van besprekingen rond een goede handelsovereenkomst, niet enkel met de EU maar ook met de Verenigde Staten. “Het idee dat de deal van premier Boris Johnson eind januari kan worden afgerond is gewoon nonsens”, sneerde Corbyn. Zijn opmerking werd op applaus onthaald. De oppositieleider beschuldigde de Britse regering er ook van de openbare gezondheidszorg in de uitverkoop te willen zetten. Johnson ontkende die aantijging.

Corbyn herhaalde dat zijn partij een verbeterde Brexitdeal zou onderhandelen en dat hij bij een tweede referendum over de Brexit zou doen wat de meerderheid van het volk wil. De premier verweet Corbyn dat diens belofte het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU alleen maar zou rekken. Johnson porde de oppositieleider maar liefst negen keer aan om zich voor of tegen een Brexit uit te spreken. En waarom Brussel hem een nieuwe deal zou aanbieden, wanneer hij daarna mogelijk toch campagne tegen die deal zou voeren, wilde Johnson nog van zijn rivaal weten.

Corbyn repliceerde dat hij de beslissing van het volk zou respecteren. “De Britten zullen een eerlijke kans krijgen om te kiezen en wij zullen hun keuze ten uitvoer brengen”, zei Corbyn over zijn plan om over zes maanden een nieuw referendum te houden.

Uitlachen en mompelen

In een poging om de verkiezingscampagne – die weinig kiezers overigens kunnen smaken – in een definitieve richting te duwen, kozen beide leiders duidelijk voor de aanval. Johnson trachtte Corbyn als besluiteloos af te schilderen. Corbyn vroeg zich luidop af of de eerste minister wel te vertrouwen was. Johnson, die zijn belofte brak om het Verenigd Koninkrijk tegen 31 oktober uit de EU te halen, werd uitgelachen toen hij daarop repliceerde: “Kijk wat ik beloofde als politicus te doen en wat ik heb gedaan.”

Het publiek reageerde echter ook met kritisch gemompel op de verdediging van Corbyn, die een passieve houding tegenover antisemitisme in zijn partij wordt verweten. De oppositieleider beweerde dat alle gevallen daarrond werden onderzocht en partijleden die zich aan antisemitische opmerkingen schuldig maakten ofwel werden geschorst, ofwel de partij hadden moeten verlaten.

Potje pruimenjam

Naar het einde toe werd een wat luchtiger thema aangesneden na een vraag uit het publiek over welk kerstcadeau beide heren elkaar zouden willen kopen. In het geval van Corbyn bleek dat een exemplaar van de Charles Dickens-klassieker ‘A Christmas Carol’ te zijn, die onder andere over de zware ongelijkheden in Victoriaans Groot-Brittannië verhaalt. Johnson bedacht zijn concurrent aanvankelijk met een kopie van zijn “briljante Brexit-deal” en leek dat nog te menen ook, maar hij opteerde onder druk van het publiek uiteindelijk voor een potje pruimenjam.

Johnson en Corbyn kiezen in eerste tv-debat de aanval (en kerstcadeaus)
Foto: via REUTERS

Gastvrouw Julie Etchingham van televisiezender ITV vroeg aan de twee leiders om elkaar de hand te schudden en te beloven de toon van het politieke debat in Groot-Brittannië te verbeteren. Die is diep verdeeld sinds het Brexit-referendum van 2016.

Meer dan drie jaar nadat Groot-Brittannië ervoor stemde om de EU te verlaten, zijn de traditionele politieke scheidslijnen in het land vervaagd. Weinigen kunnen of willen een overwinnaar van de verkiezingen in december aanduiden. Die stembusgang zal bepalen hoe, wanneer en zelfs of er een Brexit plaatsvindt.

Wie won?

Na het debat toonde het publiek zich verdeeld over de winnaar: terwijl 51 procent richting Johnson wees, vond 49 procent dat Corbyn het beter deed. Dat resultaat sprak volgens analisten in het voordeel van Labour: de partij zou volgens peilingen over het stemgedrag 18 procentpunten achter liggen op de Conservatieven.

Door gg