Tiener voor taal: als je vroeger deze ‘coole’ woorden gebruikte, ben je misschien ouder dan je denkt

Scrunchie, Tingles, Bruh en Sksksk. Nee, het zijn geen verzinsels of spellingfouten. Het is de shortlist voor het kinderwoord van het jaar. Die lijkt jaar na jaar gekker te worden, maar hoe zat dat toen u zelf tiener was? Wat werd er gezegd om ‘cool’ te zijn en waar keken ouders vreemd van op? Een overzicht van jongerentaal doorheen de jaren.

Boeie = het boeit niet, het is niet interessant

Het tussenwerpsel ‘boeie’ of ‘boeieeeuhh’ verscheen voor het eerst in de Van Dale in 2006, maar werd in het woordenboek wel met een eind -n geschreven. Het werd ook al twee keer verkozen als kinderwoord van het jaar. Eén keer in 2011 en één keer in 2018.

Cool = gaaf, hip, geweldig

Tieners in de jaren zeventig vonden alles al ‘cool’, maar het Engelse woord verscheen pas voor het eerst in de Dikke Van Dale in 1999. Vandaag wordt het door iedereen gebruikt en is ‘cool’ voor veel tieners zelfs niet meer cool genoeg.

Kei- = mega-, loei-, super-

Zo’n 30 tot 35 jaar geleden begon het met het woord ‘keihard’. Het voorzetsel was toen deel van de jongerentaal, maar ondertussen is het een vast onderdeel van onze woordenschat geworden. Iets kan kei­chic zijn, maar ook keicool, kei­druk, kei­gaaf, keigoed, keileuk, keimooi...

Yo = Hallo! Dag! Hey!

Eind jaren tachtig was ‘yo’ al goed ingeburgerd bij Amerikaanse rappers. Maar in ons land vond het pas echt zijn doorbraak begin jaren negentig. Toen gebruikte Marc Uytterhoeven de begroeting ‘yo de mannen’ geregeld in het VRT-programma Het Huis van Wantrouwen.

Sjamayee = Asjemenou

Begin jaren negentig werd Sjamayee even een populaire catchphrase in Vlaanderen door de absurde filmpjes van Remo Perrotti aan het einde van iedere uitzending van het VRT-programma Het Huis van Wantrouwen.

Beire = cool, geweldig, fantastisch

Beire is het West-Vlaams dialectwoord voor bere-, denk aan beresterk en beregoed, en wordt er al tientallen jaren gebruikt. In 2015 leerde heel Vlaanderen het kennen toen ‘beire’ opdook in de populaire Ketnet-serie D5R (De Vijver). Dat jaar werd het dan ook verkozen als kinderwoord van het jaar.

Oesje = oeps, oei

Heel Vlaanderen ging aan het lispelen na de film Oesje! uit 1997. Chris Van Den Durpel speelde daarin het typetje Kamiel Spiessens, een oudere man die kampt met een spraakgebrek. ‘Oei’ verdween uit de jongerenwoordenschat en maakte plaats voor ‘oesje’.

Duh = nogal wiedes, “dat is vanzelfsprekend”

In 2006 verscheen het tussenwerpsel ‘duh’ voor het eerst in de Van Dale. Maar hoe het woord bij ons ingeburgerd raakte, is niet zeker. Misschien zit het Amerikaanse tv-personage Homer Simpson er wel voor iets tussen. Zijn vaak gebruikt ‘d’oh’ is een gekende variant ‘duh’.

Oh my god (OMG) = “oh mijn god”, uit­roep van schrik, ver­ba­zing

Het was niet alleen de vaste uitdrukking van Astrid Coppens (vroeger gekend als Bryan), maar ook verschillende tv-programma’s en liedjes dragen de naam van de populaire Engelse uitdrukking. In chat- en smstaal wordt het afgekort als OMG en in 2014 werd het verkozen als het kinderwoord van het jaar.

Door Sofie Geusens
AANGERADEN
Meest recent