‘Minimaal’ akkoord bereikt op klimaattop in Madrid: belangrijkste agendapunt doorgeschoven naar volgend jaar

Foto: REUTERS

Het heeft bijna twee dagen langer geduurd dan gepland, maar op de klimaattop in Madrid is er een minimaal akkoord bereikt. Zo mogelijk het belangrijkste agendapunt, waar twee weken lang over werd gedebatteerd, wordt echter doorgeschoven naar het cruciale 2020.

Het doel van de conferentie had alles te maken met de klimaattop in Parijs uit 2015. Toen is er afgesproken om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden en indien mogelijk tot slechts 1,5 graden in vergelijking met pre-industriële tijden. Dat akkoord is geldig vanaf 2020. Tijdens de top in Madrid moesten daarom de laatste richtlijnen vastgelegd worden om die doelstellingen ook daadwerkelijk te bereiken. Tot nog toe leek er namelijk te weinig van terecht te komen.

‘Time for action’ luidde de slogan van de COP25, de top in Madrid, dan ook. Maar zo makkelijk ging het allemaal niet. De klimaatconferentie had vrijdag afgelopen moeten zijn, maar er waren nog te veel struikelblokken.

‘Minimaal’ akkoord bereikt op klimaattop in Madrid: belangrijkste agendapunt doorgeschoven naar volgend jaar
Foto: AFP

Koolstofmarkten

De slotverklaring van de conferentie is volgens observatoren vooral bijzonder vaag. Enkele van de meest heikele punten - zoals concrete nieuwe doelstellingen om de CO2-uitstoot te beperken - werden doorgeschoven naar de volgende VN-klimaattop in Glasgow.

De meest ambitieuze partijen aan tafel, zoals de Europese Unie, wilden in de slottekst opgenomen zien dat alle landen hun klimaatplannen moeten aanpassen en ambitieuzer moeten maken. Maar in de finale tekst staat alleen dat landen “hun best moeten doen” om minder broeikasgassen uit te stoten.

‘Minimaal’ akkoord bereikt op klimaattop in Madrid: belangrijkste agendapunt doorgeschoven naar volgend jaar
Foto: AFP

Regels voor de oprichting van een koolstofmarkt - waarop landen die te veel uitstoten krediet kunnen kopen bij landen die minder uitstoten - kwamen er niet. Ook over een schadevergoeding voor ontwikkelingslanden die nu al schade ondervinden van de klimaatopwarming, werd geen akkoord bereikt.

“Gegijzeld door grootste vervuilers”

De oproepen van de milieuorganisaties bleven dus onbeantwoord. Organisaties als Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds zijn ontgoocheld over de uitkomst van de COP25. “De onderhandelingen werden gegijzeld door de grootste vervuilers”, aldus het WNF, dat de landen verwijt te weinig politieke wil te hebben om de klimaatverandering aan te pakken.

“Met uitzondering van de Europese Unie toonden vooral de grootste uitstoters een volledig gebrek aan wil om op te treden tegen de aanstormende klimaatverandering. De landen zullen hun posities, die steeds meer in strijd zijn met de wetenschap en de publieke opinie, moeten rechtvaardigen tegenover de honderdduizenden jonge mensen die de voorbije maanden op straat kwamen, tegenover de vele mensen die vandaag al lijden onder de klimaatverandering, en tegenover hun eigen bevolking”, zegt WNF in een communiqué.

Klimaatactiviste Greta Thunberg liet zaterdag al weten weinig hoop te hebben op een bevredigende uitkomst. “Het lijkt erop dat de COP25 in Madrid in elkaar stort. De wetenschap is duidelijk, maar de wetenschap wordt genegeerd.”

“Grote kans gemist”

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, reageert “ontgoocheld” op de resultaten van de VN-klimaatconferentie in Madrid. “De internationale gemeenschap heeft een grote kans gemist om hogere ambities te tonen rond vermindering, aanpassing en financiering om de klimaatcrisis aan te pakken”, zegt Guterres zondag via Twitter. “Maar we mogen nooit opgeven en ik geef nooit op.”

Oxfam: “Wereld schreeuwt om actie”

“De wereld schreeuwt om klimaatactie, maar deze top heeft nauwelijks gereageerd. De armste landen zitten in een sprint om te overleven, maar veel regeringen zijn nog maar net in gang geschoten. In plaats van zich te engageren voor ambitieuzere emissiereducties, hebben landen ruzie gemaakt over technische details”, zegt Chema Vera, internationaal directeur van Oxfam, in een persbericht.

“Armere landen spraken met één stem om geld te vragen om hen te helpen herstellen van het verlies en de schade die de klimaatnoodtoestand hen heeft toegebracht. De rijke landen hebben elke truc van de foor gebruikt om de vooruitgang tegen te houden en te voorkomen dat ze hun deel zouden moeten betalen”, vindt de ngo.

In plaats van zich in te zetten voor ambitieuzere emissiereducties, hebben landen ruzie gemaakt over technische details. “De toezeggingen die tot nu toe gedaan zijn, zijn afkomstig van landen die verantwoordelijk zijn voor ongeveer 10 procent van de wereldwijde uitstoot. Zij zullen niet voorkomen dat de temperatuur wereldwijd boven de 1,5°C blijft stijgen. Als we enige kans willen hebben om catastrofale klimaateffecten te vermijden, is het van cruciaal belang dat alle landen - onder leiding van de grootste vervuilers - zich ertoe verbinden om begin 2020 veel grotere emissiereducties te realiseren, stelt Oxfam.

Rijke landen verstrekken volgens de ngo niet de middelen die nodig zijn om arme landen te helpen zich aan te passen aan de klimaatcrisis. “Rijke vervuilende landen hebben bijna 90 miljoen dollar toegezegd voor nieuwe financiering voor aanpassing in Madrid en extra toezeggingen gedaan aan het Groene Klimaatfonds. De doelstelling om in 2020 100 miljard dollar per jaar aan klimaatfinanciering te bereiken blijft een verre droom”, oordeelt Oxfam.

“Onze hoop rust op de miljoenen mensen over de hele wereld die de straat opgaan om klimaatgerechtigheid te eisen. Regeringen moeten luisteren en in 2020 terugkomen met de inzet en ambitie die nodig zijn om het Klimaatverdrag van Parijs te verwezenlijken.”

Tevreden

Brussels minister van Leefmilieu Alain Maron (Ecolo) geeft toe dat de landing van de klimaattop “moeilijk” was. Toch is hij tevreden met de beslissing om het ambitieniveau van de landen tegenover de klimaaturgentie te verhogen met het oog op de top van volgend jaar, die in het Schotse Glasgow plaatsvindt.

Maron is ook tevreden dat de onderhandelingen over de uitstootrechten zijn doorverwezen naar de volgende klimaatconferentie van de Verenigde Naties. “Dat ligt in lijn met de oproep van de ambitieuze landen, zoals België, voor de goedkeuring van gemeenschappelijke regels die voorkomen dat het Akkoord van Parijs wordt begraven of bezoedeld. Liever geen akkoord dan een slecht akkoord, was het standpunt van de EU”, schrijft Maron op Twitter.

Zijn Waalse collega Philippe Henry geeft toe dat men in Madrid “het ergste vreesde”. Ook hij onthoudt de vraag om het ambitieniveau op te krikken. “We zullen er heel 2020 aan werken. Glasgow moet de tweede etappe van Parijs worden en geen achteruitgang. We komen er. Het is lang en traag, maar het is verplicht.”

Door rrln
AANGERADEN
Meest recent