Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

03/01/2020 - Buitenland
camera closecorrect down eyefacebook Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

Sebastian Kurz van de rooms-conservatieve ÖVP sloot een onverwacht verbond met de Groenen van Werner Kogler.AFP

Conservatieve premier ruilt extreemrechts in voor Oostenrijkse Groenen

‘Position switch’ op zijn Oostenrijks

Oostenrijk

-

Oostenrijk heeft een Europese primeur beet: een zogenaamde ‘turkoois-groene’ regering van rooms-conservatieven én Groenen. “Het bleek perfect mogelijk om tegelijk de grenzen én het klimaat te beschermen”, aldus Sebastian Kurz, de jongste Oostenrijkse premier ooit, over het opmerkelijke politieke huwelijk.

Wat groenen en conservatieven samen bekokstoofden:

Van een “position switch” gesproken: voor de zomer bestuurde de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz en zijn rooms-conservatieve ÖVP-partij nog samen met de extreemrechtse FPÖ-partij. Maar het zogenaamde Ibiza-schandaal – waarbij een FPÖ-topper op corruptie werd betrapt – maakte voortijdig een eind aan die regering, berucht vanwege haar radicale migratie- en veiligheidsbeleid.

Geen excuustruus

En nu is Kurz – met zijn 33 de jongste Oostenrijkse premier ooit – er dus in geslaagd de FPÖ te ruilen voor zowaar diens grootste tegenpool, de Oostenrijkse Groenen: een partij die nota bene voor de jongste verkiezingen geen enkele verkozene meer had in het parlement.

Het opmerkelijke, onuitgegeven verbond kwam er niet zonder slag of stoot, geven ze zowel bij de ÖVP als bij de Groenen toe. “We wilden ons niet laten afschepen met een milieuminister, dan waren we niet meer dan een soort excuustruus”, klonk het onder meer langs de kant van de Groenen. Bij de FPÖ moest de toon rond migratieonderwerpen dan weer fel worden afgezwakt.

Finaal komt het erop neer dat de conservatieve partij het voor het zeggen krijgt op de departementen Binnenlandse Zaken, Fiscaliteit en Immigratie. De Groenen krijgen het laatste woord op thema’s die hun kiezers erg belangrijk vinden: mobiliteit, milieu, infrastructuur en energie.

Er is tussen beide partijen afgesproken dat ze elk voldoende speelruimte krijgen en dat de ene zich niet moeit met de beleidsdomeinen van de andere, al wordt zo’n afspraak in de politiek wel vaker met de voeten getreden.

“Regeren is compromissen sluiten, en als coalitiepartner die compromissen niet afkraken”, zo verwoordde partijvoorzitter Werner Kogler de gemaakte afspraken aan zijn groene achterban. “Er staan zaken in het regeerakkoord die we op ons eentje nooit zouden doen. Maar als je meer klimaatbescherming wil heeft dat nu eenmaal zijn prijs.”

Expertenregering

Waarnemers zien in het verrassende Oostenrijkse politieke huwelijk al een voorafspiegeling van wat er in andere Europese landen eventueel staat te gebeuren. “In wel meer landen doen én conservatieven én groenen het goed”, aldus de gezaghebbende Duitse krant Die Welt.

Voor de ‘petite histoire’: tijdens de regeringsonderhandelingen werd Oostenrijk bestuurd door een zogenaamde expertenregering onder leiding van de voormalige rechter Brigitte Bierlein. Ook in ons land – waar de onderhandelingen nu al 7 maanden aanslepen – wordt die piste geregeld geopperd. Zes op de 10 Oostenrijkers was bovendien erg tevreden over het werk van de regering-Bierlein, scores die vorige regeringen bijlange niet haalden.

Wat groenen en conservatieven samen bekokstoofden:

Groenen:

 Oostenrijk klimaatneutraal tegen “ten laatste” 2040, 10 jaar vroeger dan afgesproken binnen Europa.

 Binnen 10 jaar alle elektriciteit uit hernieuwbare energie.

 Verhoging taks op vliegtuigtickets.

Conservatieve ÖVP:

 Preventieve opsluiting van mensen die mogelijk een gevaar vormen voor de openbare veiligheid.

 Duidelijke scheiding tussen asielzoekers en arbeidsmigranten: die laatsten krijgen gemakkelijker toegang. Asielzoekers met een afgekeurde aanvraag worden consequent teruggestuurd.

 Hoofddoekenverbod op school, tot de leeftijd van 14 jaar. (wer)