Dit N+ artikel is exclusief voor jou als abonnee.

Abonnee worden? Kies je leesformule

18/01/2020 - Binnenland
camera closecorrect down eyefacebook Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  BELGA

Senaat verhindert dat Ecolo-kopstuk Zakia Khattabi rechter kan worden bij het Grondwettelijk Hof

Wie is de mol in de Wetstraat?

Wie is de mol? Het is straks weer dé vraag die kijkend Vlaanderen aan de buis gekluisterd zal houden. Maar vrijdag dook de vraag ook op in de Senaat, waar Ecolo-politica Zakia Khattabi werd weggestemd als toekomstig rechter bij het Grondwettelijk Hof. N-VA, Vlaams Belang en Open VLD’ster Els Ampe stemden tegen, maar de 43 resterende senatoren zeiden allemaal voor te hebben gestemd. Vijf van hen hebben gelogen.

Zo goed als alle partijvoorzitters hadden nochtans druk gezet op hun senatoren om de Ecolo-kandidate toch naar het Grondwettelijk Hof te sturen. Dat het nipt zou worden, was immers zeker. En de zo al slabakkende regeringsonderhandelingen nog een tikkeltje moeilijker maken, was nu ook weer niet de bedoeling. Informateur en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, die er de eerste stemming in de voormiddag niet bij kon zijn, kwam daarom in zeven haasten de rood-pluchen zaal binnengelopen om de zaak nog te redden. Tevergeefs. Want Khattabi kwam ook dan twee stemmen te kort om de nodige tweederde meerderheid binnen te halen.

Nochtans was het deze keer aan Ecolo om een nieuwe rechter aan te duiden voor het Grondwettelijk Hof. Dat bestaat uit zes beroepsrechters en zes gewezen politici. Fientje Moerman zit bijvoorbeeld voor Open VLD in het rechtscollege. En in november nog werd Yasmine Kherbache voor SP.A aangeduid tot rechter. Aangezien het aan de partijen toekomt iemand aan te duiden, volgt iedereen normaal gezien de voordracht. Van politiek gemarchandeer is dan ook geen sprake. Enkel de kandidatuur van CD&V’ster Mia De Schamphelaere zorgde in 2007 voor problemen, omdat haar uitgesproken conservatief-ethisch profiel velen tegen de borst stootte. CD&V was toen niet te spreken over het incident.

“Karaktermoord”

Dat was bij Ecolo/Groen vrijdag niet anders. “Bepaalde partijen hebben een karaktermoord gepleegd op basis van leugens”, zei de groene senator Stijn Bex na afloop. Hij alludeerde zo op de “Stop Khattabi”-campagne die N-VA’er Karl Vanlouwe voor Nieuwjaar op Twitter voerde. De Vlaams-nationalisten verwijten haar een open-grenzenactiviste te zijn en ooit – enkele jaren geleden – zelfs een repatriëring van een Tunesiër te hebben tegengehouden. Volgens een verslag van de politie klopt dat echter niet.

Maar dat N-VA en Khattabi – tot voor kort covoorzitter van Ecolo – elkaar constant in de haren zaten, verklaart wel veel. De ecologiste weigerde afgelopen zomer tijdens de formatiepogingen van Johan Vande Lanotte en Didier Reynders zelfs carrément om met N-VA in dezelfde ruimte te zitten.

En dat ze geen juriste is, is ook zeer omstreden. Een rechter die geen jurist is: het klinkt onwaarschijnlijk. Alleen is het – raar maar waar – wettelijk geen voorwaarde om benoemd te worden bij het Grondwettelijk Hof.

Vlaams Belang en N-VA hadden al lang laten verstaan dat ze Khattabi niet wilden. En ook Open VLD’ster – en kandidaat-voorzitter – Els Ampe gaf openlijk aan dat ze tegen heeft gestemd. Maar wie de vijf andere senatoren zijn, kan niemand achterhalen. Alle andere fracties – PS, SP.A, MR, Open VLD, PVDA, CD&V en CDH – beweerden bij hoog en bij laag dat ze voor hebben gestemd. Maar aangezien het om een geheime stemming gaat, blijft het mysterie over wie de mollen waren bestaan. Het zorgde vrijdag in de Senaat voor een ongemakkelijke, achterdochtige sfeer.

Opnieuw voorgedragen?

En dus start de Senaat volgende maand een nieuwe benoemingsprocedure op. Of Ecolo opnieuw Khattabi gaat voordragen, is nog niet duidelijk. Het kan in elk geval. Volgens de Franstalige groenen zal dit sporen nalaten. Maar gevolgen voor de regeringsvorming? Nee, dat niet. “Het zou onverantwoord zijn om de vorming van een regering te laten afhangen van een incident als dit”, viel vrijdag bij de ecologisten te horen.

Ondertussen wacht het Grondwettelijk Hof, dat onze wetten controleert op ongrondwettelijkheden, dus nog altijd op een vervanger. Aangezien het altijd paritair moet zijn samengesteld, mag Yasmine Kherbache voorlopig niet deelnemen aan de plenaire vergadering.