Impeachmentproces begonnen, team-Trump probeert er spoedprocedure van te maken

President Donald Trump in Davos. Foto: REUTERS

Snelheid maken was op de eerste dag van het impeachment-proces tegen de Amerikaanse president Donald Trump duidelijk de inzet van de Republikeinen. Om het verzamelen van bewijs zo moeilijk mogelijk te maken, aldus zijn tegenstanders. Om de zaak zo snel mogelijk te begraven en op 4 februari zijn State of the Union met vleugels te kunnen uitspreken, als het van Trump zelf afhangt.

Wat Mitch McConnell maandag al aangekondigd had, werd dinsdag met de start van het proces bevestigd: de Republikeinse partijgenoten van de president willen vaart zetten achter de impeachment-procedure. Het verloop van die procedure was de inzet van de hele eerste dag, tot een echt inhoudelijk debat kwam het nog niet.

Impeachmentproces begonnen, team-Trump probeert er spoedprocedure van te maken
Mitch McConnell Foto: AP

McConnell kan je dezer dagen zien als de waakhond van Trump in de Senaat. De senaatsvoorzitter stelde een plan op voor het proces dat “zoals in de dagen van Clinton” zou uitgevoerd worden. Dat klopte niet helemaal. Aanvankelijk zouden de Democraten maar 24 uur of twee dagen krijgen om vanaf woensdag hun argumenten tegen Trump uiteen te zetten. Trumps verdediging zou daarna evenveel tijd krijgen. Democraat Chuck Schumer zei in de voorziene vaart van het proces vooral een manier te zien om het zo moeilijk mogelijk te maken bewijsmateriaal tegen Trump te verzamelen, en uiteenzettingen in de kleine uurtjes te laten plaatsvinden zodat het grote publiek ze niet meekrijgt.

LEES OOK. Magere Hein, Darth Vader en de Handrem: dit is de man die Donald Trump moet redden van afzetting (+)

Over eventuele extra getuigen tijdens het proces zou volgens het plan van McConnell na een week van pleidooien nog gestemd moeten worden. Aangezien McConnell hoog spel speelt, lijken die stemmen stiekem al geteld, klonk het bij CNN. Een van Trumps advocaten, ‘pitbull’ Pat Cipollone, noemde de gang van zaken zoals McConnell die voorzag “fair” voor de senatoren.

In de loop van de openingspleidooien werd duidelijk dat McConnell de aanpassing toestond om zowel aanklagers als verdediging 24 uur verspreid over drie in plaats van twee dagen te geven voor hun uiteenzettingen. Naar verluidt omdat enkele Republikeinse stemmen anders hun steun zouden opgeven. Voet even van het gaspedaal.

Democraten eisen meer bewijsmateriaal

De Democraten bleven nadien tot een gat in de nacht aandringen op een “echt en eerlijk proces”. Namens de Democraten diende Chuck Schumer een reeks amendementen in om bijkomend bewijsmateriaal te kunnen gebruiken: documenten (van het Witte Huis, het departement voor Buitenlandse Zaken en het bureau voor Budget en Management, het departement van Defensie) en getuigenissen (van stafchef Mick Mulvaney, Robert Blair, Michael Duffey, John Bolton). Na lange, bitsige debatten over elk amendement én over de vraag of die niet samengevoegd konden worden om het sneller te doen gaan, werd telkens volgens de partijlijnen gestemd: Trumpgezinde Republikeinen versus Democraten, die in de minderheid zijn. Geen enkel amendement werd goedgekeurd.

De Republikeinen zeiden bijkomend bewijsmateriaal overbodig te vinden, aangezien er volgens hen niets ongebruikelijks gebeurde – er was geen “quid pro quo” – en er in de voorgaande onderzoeken toch al genoeg gelegenheid was om bewijs aan te leveren. “De Democraten zeggen nu dus dat ze hun zaak niet kunnen bewijzen”, aldus Pat Cipollone.

Impeachmentproces begonnen, team-Trump probeert er spoedprocedure van te maken
Schiff. Foto: AP

De Democraten argumenteerden dat het bestaan van onder meer nieuwe relevante documenten ontdekt werd, waaronder communicatie over Trumps telefoongesprek met Zelenski en over het inhouden van militaire steun, maar dat die niet zijn vrijgegeven. Dat nieuwe belangrijke getuigen niet mochten spreken. Dat dat alles werd tegengehouden door Trump. “Als dit een echt proces is, wil je die dan niet zien en gebruiken? Wil je bijkomende getuigen dan niet horen en vragen stellen?”, argumenteerde Adam Schiff. Trump zou volgens de Democraten cruciaal bewijs willen begraven en “zijn corrupt machtsmisbruik in de doofpot stoppen”. “Wat verbergt Trump voor het Amerikaanse volk?” “Hij houdt getuigen tegen omdat hij weet dat ze te veel weten.”

Sommige Republikeinen argumenteerden dat getuigen of documenten ook eventueel later nog, na de pleidooien, gepresenteerd zouden kunnen worden, Democraten waarschuwden dat van uitstel afstel zou komen. “Blijkbaar willen de Republikeinen meewerken aan een doofpot, door tegen onze amendementen te stemmen, in plaats van hun plicht te doen”, volgens Jerry Nadler.

13 uur debatteren

Het mocht niet baten: woensdagochtend (Belgische tijd) drukten de Republikeinen na een debat van bijna 13 (!) uur met hun meerderheid van 53 tegen 47 een procedure door. Volgens die resolutie krijgen de aanklagers en de verdediging van Trump tot 24 uur (over drie dagen verdeeld) de tijd voor hun openingspleidooien. Daarna krijgen de senatoren, die als juryleden fungeren, de mogelijkheid om schriftelijk vragen te stellen. Pas daarna, en dus concreet volgende week, moet de Senaat beslissen of er al dan niet getuigen worden uitgenodigd. De openingspleidooien beginnen later woensdag.

Klaar tegen State of the Union

De Senaat zal uiteindelijk als een honderdkoppige jury moeten oordelen of het tot een afzetting moet komen, nadat vorig jaar drie maanden hoorzittingen gepleegd werden om Trump van machtsmisbruik (ten aanzien van de Oekraïense president) en belemmering van het onderzoek daarnaar te beschuldigen. Trump kan in theorie de eerste president worden die een impeachment-procedure niet overleeft, maar met een meerderheid van Trump-gezinde Republikeinen als juryleden is het extreem onwaarschijnlijk dat daar een tweederdemeerheid voor zal zijn.

Vanuit Davos volgde Trump de eerste dag van het proces mee. Trump wil de hele zaak achter de rug hebben tegen eind volgende week, en zeker tegen 4 februari, wanneer hij zijn State of the Union wil uitspreken als onomstreden president. Om daarna naar een herverkiezing te freewheelen en een tweede termijn als president uit te doen.

Op Twitter hield hij zijn commentaar tijdens het proces kort en bondig: “Lees de transcripten!”

Impeachmentproces begonnen, team-Trump probeert er spoedprocedure van te maken
Foto: AP
Door kbz, adb, jvh
TOP 10 MEEST GELEZEN