Geen voorrang geven eist 49 levens per jaar: “We kennen de regels gewoon niet goed genoeg”

Voorrang of niet? En voor wie? We geraken er vaak niet aan uit. Foto: ppg

Elke dag gebeuren in ons land dertien ongevallen waarbij gewonden vallen omdat iemand de voorrangsregels niet heeft gerespecteerd. Dat kostte in 2018 aan 49 mensen het leven. Voorrang van rechts, voorrang geven aan een zebrapad: we maken er al te vaak een potje van. “We kennen de regels gewoon niet goed genoeg”, zegt Stef Willems van verkeersinstituut Vias.

Een fietser aan het zebrapad: moet je die laten oversteken? Of: een smalle weg rechts en geen verkeersbord te zien: voorrang geven of niet? (De oplossing vindt u onderaan dit artikel) We scoren bepaald belabberd als het om die specifieke regels gaat in het verkeer. En dat heeft zware gevolgen, blijkt uit onderzoek van het kenniscentrum mobiliteit Vias.

“Er gebeuren elke dag bijna dertien ongevallen waarbij mensen gewond geraken en waarbij geen voorrang verlenen een rol speelde”, zegt Stef Willems van Vias.

Dat is al (veel) minder dan vroeger: het aantal ongevallen is gezakt van 7.883 in 2009 naar 4.661 in 2018. “Maar het zijn er nog altijd te veel”, zegt Willems. “Die ongevallen veroorzaakten ruim zesduizend gewonden: dat is enorm. En het aantal doden is ook sinds 2013 nagenoeg gelijk gebleven: 49 per jaar”, zegt Willems.

Essentiële regels

Hoe komt dat? “Simpel: we kennen vaak de essentiële regels niet”, zegt Willems. “Heel veel mensen denken bijvoorbeeld nog dat je je voorrang van rechts verliest als je stopt. Klopt niet: die regel is al sinds 2007 geschrapt.”

En vaak zijn er ook nog andere factoren in het spel: te snel rijden, alcohol of afleiding door onze smartphone. “Vooral snelheid speelt een grote rol: als je je snelheid matigt als je dichtbij een kruispunt komt, is er veel betere interactie met de andere weggebruikers”, zegt professor emeritus verkeerskunde Willy Miermans (UHasselt). “Dat geldt in beide richtingen: auto’s die snel rijden, vergeten vaak voorrang te geven. Maar ook fietsers die stevig doortrappen beseffen vaak niet dat ze geen voorrang hebben op een oversteekplaats. Of ze willen het niet beseffen.”

Liever borden

Hoe kan je dat oplossen? “Door op stukken waar de maximumsnelheid 70 per uur is voor auto’s zo veel mogelijk kruisingen met fietsers en voetgangers te vermijden”, zegt Miermans. “En het wegbeeld duidelijk maken: op een brede weg waar een klein weggetje op uitkomt, is voorrang van rechts niet altijd een goed idee.”

In heel wat gemeenten is het principe van voorrang van rechts daarom opgegeven en zijn verkeersborden in de plaats gekomen die duidelijk uitleggen wie eerst mag. In Lede schrapten ze voorrang van rechts op 34 kruispunten. “Sindsdien is het aantal ongevallen fors gedaald”, zegt burgemeester Roland Uyttendaele (CD&V). “Het ging om een brede weg waar elke dag drieduizend auto’s rijden en waar je toch bij elk kruispunt voorrang van rechts moest geven. Veel mensen deden dat gewoon niet, met alle gevolgen van dien.”

O ja, de oplossing van de vragen hierboven. Moet je een fietser aan het zebrapad overlaten? Niet als hij niet afstapt. En moet je op een smalle weg van rechts zonder verkeersbord voorrang geven? Ja, dat moet. Niet zeker van uw kennis over de voorrangsregels: doe de test op nieuwsblad.be.

Door Tom Le Bacq