Europees Parlement keurt handelsakkoord met Vietnam goed

Bron © BELGA

Foto: REUTERS

Het Europees Parlement heeft woensdag het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en Vietnam goedgekeurd. Ook de bijbehorende investeringsbeschermingsovereenkomst kreeg groen licht, al belooft het stemgedrag van de Franstalige Belgische Europarlementsleden weinig goeds voor dit luik van het akkoord met Vietnam.

Beide teksten kregen een grote meerderheid achter zich. Het vrijhandelsakkoord kreeg de steun van 401 parlementsleden, terwijl 192 tegen stemden en 40 zich onthielden. Het akkoord dat bescherming moet bieden aan investeerders kreeg 407 stemmen voor en 188 stemmen tegen, bij 53 onthoudingen.

De meeste handelstarieven die tussen de EU en Vietnam bestaan, zullen verdwijnen van zodra het verdrag in werking treedt. De meeste andere tarieven zullen over een periode van tien jaar progressief worden afgebouwd. Uiteindelijk zal 99% van die tarieven verdwijnen. Ook de niet-tarifaire belemmeringen zullen verdwijnen, terwijl de Vietnamese dienstensector opengesteld zal worden voor Europese bedrijven. Die zullen ook kunnen meedingen naar openbare aanbestedingen in het Aziatische land.

Voorstanders zien in de handelsovereenkomst een instrument om de sociale en ecologische vooruitgang in Vietnam te bevorderen. Het akkoord verplicht Vietnam ook om zich aan het Klimaatakkoord van Parijs te houden en wetten aan te nemen om gedwongen arbeid uit te bannen en de vrijheid van vereniging te garanderen. Critici van het Europees-Vietnamees akkoord hekelen net wat zij het gebrek aan spijkerharde garanties noemen op het vlak van mensenrechten, sociaal beleid, en milieu en klimaat.

Volgens een meerderheid in het Europees Parlement gaat het hoe dan ook om het “meest moderne en ambitieuze akkoord ooit gesloten tussen de EU en een ontwikkelingsland”. Die meerderheid spreekt over “een krachtig signaal ten gunste van vrije, eerlijke en wederzijdse handel in een tijd van groeiend protectionisme vol met serieuze uitdagingen voor multilaterale, op regels gebaseerde handel”.

Het was Geert Bourgeois (N-VA) die als rapporteur het handelsverdrag door het parlement moest zien te loodsen. Europa wordt een kans geboden, aldus Bourgeois, “om een geopolitieke speler te worden die wereldwijd multilaterale handel beschermt, protectionisme afkeurt en standaarden voor arbeiders, milieu en mensenrechten verbetert”.

Voor de Europese Unie is Vietnam na Singapore de grootste handelspartner van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN). De goederentrafiek beloopt 47,6 miljard euro per jaar, de dienstenhandel bedraagt 3,6 miljard euro. Vanuit Vietnam worden in Europa vooral telecommunicatieapparatuur, kleding en voedselproducten ingevoerd, omgekeerd voert Europa naar Vietnam voornamelijk machines, transportmiddelen, chemicaliën en landbouwproducten uit. Het vrijhandelsakkoord wordt door de EU als een opstapje gezien naar een breder verdrag met de ASEAN-regio (Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties). Volgens Bourgeois kan alvast de haven van Antwerpen wel varen bij het akkoord.

Van zodra ook de 27 EU-lidstaten het licht op groen zetten in de Raad zal het vrijhandelsakkoord in werking treden. Wordt vastgesteld dat in Vietnam de mensenrechten geschonden worden, dan kan het akkoord opgeschort worden. Anders dan het handelsluik, moet de investeringsbescherming door elke lidstaat afzonderlijk worden goedgekeurd, volgens de geldende nationale procedures. In België betekent dit dat ook de regionale parlementen zich mogen uitspreken.

Afgaande op het stemgedrag van de Belgische Franstalige Europarlementsleden zal groen licht voor de investeringsbescherming wellicht allesbehalve evident zijn. Van de acht Franstaligen stemden alleen Olivier Chastel en Frédérique Ries (MR) en Marc Tarabella (PS) voor dit luik van het akkoord. Zowel Benoît Lutgen (cdH), Philippe Lamberts en Saskia Bricmont (Ecolo), Marie Arena (PS) als Marc Botenga (PVDA) stemde tegen, net als de Duitstalige Pascal Arimont (CSP). Het resultaat van de stemming over het vrijhandelsverdrag verliep nagenoeg identiek, alleen kozen Tarabella en Botenga hier voor een onthouding.

De houding van de Franstaligen valt op omdat meer dan 60 procent van alle Europarlementsleden de akkoorden met Vietnam wel volmondig hebben gesteund. De grootste fracties, de christendemocratische EVP en de sociaaldemocratische S&D, die met de Duitser Bernd Lange (SPD) de voorzitter van de commissie Internationale Handel in haar rangen telt, hadden daar zelfs op aangedrongen. Bij de Vlaamse Europarlementsleden gaven zowel de leden van N-VA, CD&V, Open Vld als sp.a hun fiat, terwijl Groen tegen stemde. De drie Vlaams Belang-leden onthielden zich bij de stemming over het vrijhandelsakkoord, maar stemden voor de investeringsbescherming.