Abonnee worden? Kies je leesformule

27/05/2020 - Unknown
camera closecorrect down eyefacebook Het Nieuwsblad nextprevquote share twitter video

  BERT DE DEKEN

Wie koestert een wrok tegen het oudste natuurgebied in Vlaanderen?

Niemand begrijpt waarom een vandaal 113 eiken te lijf ging, behalve ‘De Zwarte Specht’: “Dit toont hoe diep de frustraties zitten”

Waarom ging iemand 113 eiken in natuurgebied De Liereman met een kettingzaag te lijf? Het lijkt een mysterie: niemand begrijpt waarom je het oudste natuurgebied van Vlaanderen zo hard zou willen treffen. Behalve misschien de leden van ‘De Zwarte Specht’, een protestgroep die al acht jaar vecht tegen de hertekening van datzelfde natuurgebied. “Dit toont hoe diep de frustraties hier nog altijd zitten.”

“We begrijpen het niet. Wij hebben met niemand ruzie”, zegt Kris Van der Steen van Natuurpunt, de beheerder van het bezoekerscentrum in het natuurdomein in Oud-Turnhout. Het is rondom dat gebouw dat de meer dan 100 eiken staan, die in de nacht van zaterdag op zondag werden toegetakeld.

Iedereen die de bomen ziet, beseft: dit is niet zomaar een kwajongensstreek. De dader wist wat hij deed. De insnijdingen met de kettingzaag zijn minstens drie tot vier centimeter diep gemaakt, waardoor de sapstroom van de bomen doorgeknipt is en de bomen in principe ter dood zijn veroordeeld.

Sinds zondag proberen tientallen vrijwilligers op een experimentele manier om de bomen te redden. Zo hebben ze stukjes eik en veenmos in de zaagsnedes gestopt in de hoop de sapstroom op gang te houden. Het steriele mos en laagjes plasticfolie moeten verhinderen dat de boom uitdroogt. Op andere plaatsen wordt met cement gewerkt, om na te gaan of dat beter lukt.

LEES OOK. “Race tegen de tijd: vrijwilligers proberen zwaar beschadigde eiken te redden met houtschijfjes en veenmos.”

Kettingzaag op batterijen

Ondertussen speurt de lokale politie naar de dader. “Het was een gerichte actie”, denkt burgemeester Bob Coppens (N-VA). Het domein is deels in handen van de gemeente en deels van Natuurpunt, maar die laatste heeft het dagelijkse beheer in handen.

De dader heeft allicht zondagochtend toegeslagen bij het eerste daglicht. Zo’n twee uur moet het geduurd hebben vooraleer hij alle bomen onder handen had genomen. Mogelijk gebruikte hij een dure kettingzaag op batterijen, die stiller is, en met een fijn blad werkt.

“Maar waarom zouden ze ons viseren?”, zegt Van der Steen van Natuurpunt. “Met het bezoekerscentrum organiseren we vooral excursies en wandelingen voor scholen. Boze klanten, dat maken wij zelden mee.”

“Spanningen en frustraties”

Niemand lijkt te begrijpen waarom iemand het natuurgebied van 439 hectare wil treffen. De Liereman is vooral een plek waar al jaren honderden mensen komen wandelen en van de natuur genieten.

Toch is er ook een kleine groep omwonenden waar blijkbaar spanningen leven. “Het vandalisme op die bomen toont aan dat de frustraties over het Raamakkoord hier nog altijd hoog oplopen”, vindt Gust Sels. Hij is de voorzitter van ‘De Zwarte Specht’, een vereniging die naar eigen zeggen zo’n honderd misnoegde eigenaars verenigt die rondom De Liereman wonen.

Het logo van De Zwarte Specht   if

“Voor alle duidelijkheid: ik keur het vandalisme af”, zegt Sels. “Wij zijn ook natuurliefhebbers. Ik weet niet wie dit gedaan heeft. Maar ik voel de frustratie die hieruit spreekt.”

Akkoord is niet verteerd

Dat Raamakoord waar Sels naar wijst, werd al in 2011 ondertekend tussen de overheden, Natuurpunt en de vertegenwoordigers van de boeren. De Liereman is een versnipperd gebied, en toen werd afgesproken om er één aansluitend geheel van te maken. Boeren die grond moesten afstaan, kregen een compensatie of de belofte dat ze elders een stuk grond zouden krijgen. “We staan nog altijd loyaal achter dat akkoord”, zegt de Boerenbond.

“Maar tientallen andere mensen werden vergeten”, zegt Sels. Dat is blijkbaar na al die tijd nog niet verteerd. De leden van De Zwarte Specht bezitten huizen rond het natuurgebied, een weekendhuisje, of een lap bos. “Maar het zijn ook boeren die zich niet in de regeling konden vinden”, zegt Sels. Zelf bezit hij twee lappen grond die straks zullen kelderen in waarde.

Waarom onschuldige bomen treffen?

Maar waarom zou iemand zich daarom na al die jaren op onschuldige bomen afreageren? “Om het bezoekerscentrum te treffen”, meent Sels. “Daar zit Natuurpunt.”

De finale uitwerking van het raamakkoord laat daarenboven al jaren op zich wachten. Toen De Liereman een maand geleden getroffen werd door een grote brand, kwam Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) op bezoek. Sindsdien wordt gefluisterd dat Demir het dossier vanonder het stof wil halen, en het helemaal wil uitvoeren.

“Wij zitten in een overleggroep, dus we weten dat er iets staat te gebeuren”, zegt Sels. “Al die jaren is er ons beloofd dat er ook naar ons geluisterd zou worden, maar nu weten we: het zal niet gebeuren.”

LEES OOK. “Brand in waardevol natuurgebied waarschijnlijk aangestoken: alles duidt op kwaad opzet”

Zou het insnijden van de eiken het werk kunnen zijn van één van de leden van De Zwarte Specht? “Ik kan het niet uitsluiten”, zegt Sels. “Maar ik kan het ook niet bevestigen: ik weet niet wie het gedaan heeft. Het kan evengoed iemand zijn die met dezelfde frustraties zit maar zich niet heeft aangesloten. Alleen: ik kan wel voorstellen dat iemand die hiermee rondloopt, dit gedaan heeft.”

AANGERADEN