Amnesty International: “Discriminatie bij handhaving van coronamaatregelen door politie”

Bron © BELGA

Themabeeld Foto: Photo News

De handhaving van coronamaatregelen maakt de vooroordelen en discriminatie bij de politie zichtbaar, zo stelt Amnesty International in een rapport. De mensenrechtenorganisatie verwijst onder meer naar Adil, de 19-jarige die in april om het leven kwam na een politieachtervolging in Anderlecht.

Amnesty International ging naar aanleiding van het nieuwe coronavirus het politieoptreden bij de handhaving van de coronamaatregelen na in twaalf Europese landen. “Bij het naleven van de lockdown-maatregelen heeft de politie in verschillende Europese landen het vooral gemunt op etnische minderheden en gemarginaliseerde groepen”, oordeelt de ngo. “Dit gebeurde door gewelddadig op te treden, discriminerende identiteitscontroles, gedwongen quarantaines en het opleggen van boetes.”

Amnesty hekelt een “verontrustend patroon van racistische vooroordelen, gelinkt aan zorgen over institutioneel racisme bij de politie”. Politiegeweld en zorgen over dat institutioneel racisme zijn niet nieuw, klinkt het, “maar de coronapandemie en de handhaving van de daarbij horende lockdowns leggen bloot hoe vaak ze voorkomen”. De organisatie pleit voor een dringende aanpak van discriminatie, onwettig gebruik van geweld en straffeloosheid bij de politie.

België

Voor België stelt de ngo vast dat bestaand onderzoek suggereert dat een “buitenproportioneel hoog aantal mensen van Noord-Afrikaanse origine en zwarte mensen tegengehouden en gezocht worden door de politie”. Amnesty lijst verschillende incidenten op uit de voorbije periode, onder meer het overlijden van Adil op 14 april. Dat de politie zijn identiteit wilde vaststellen, kan gerechtvaardigd zijn, zo valt te lezen. Maar AI is “bezorgd” over “buitenproportionele maatregelen” bij de inzet van verschillende politiewagens in de achtervolging van “een man die blijkbaar geen bedreiging vormde voor iemands fysieke integriteit”.

Na de politieachtervolging en het overlijden braken rellen uit in Anderlecht. Ruim een maand later werd de thematiek opnieuw brandend actueel. De dood van George Floyd bij een arrestatie in de Amerikaanse stad Minneapolis bleek het startsein voor wereldwijd protest tegen racisme en politiegeweld. Ook in België waren er, ondanks de coronamaatregelen, ‘black lives matter’-manifestaties. Sindsdien is er ook veel maatschappelijk debat over de kwestie. De commissaris-generaal van de federale politie, Marc De Mesmaeker, verklaarde dat er wel “enkele punctuele dérapages” zijn, “maar geen structureel probleem van racisme bij de politie.

102 aantijgingen

Alleszins verwijst AI naar verschillende zaken. De mensenrechtenliga’s verzamelden 102 aantijgingen tegen politieoptredens van 18 maart tot 29 mei, klinkt het. In 36 procent van de zaken was er mogelijk sprake van niet-gerechtvaardigd geweld en bij 21 procent was er sprake van beledigingen. Zelf verwijst Amnesty nog onder meer naar de zaak van een Soedanees die geslagen werd en pepperspray in het gezicht kreeg. Het Brusselse parket vorderde intussen één jaar gevangenisstraf voor een van de agenten.

“Amnesty International is bezorgd over onwettig gebruik van geweld door ordehandhavers om de lockdownmaatregelen te laten naleven, die de publieke gezondheid in België moesten beschermen in het kader van de COVID-19-pandemie.” AI haalt ook bezorgdheden over partijdigheid aan bij onderzoeken naar een politieoptreden. En de ngo vindt het niet kunnen dat ‘etnisch profileren’ niet expliciet verboden is bij de politie. De overheid “faalt” tot slot om cijfers bij te houden over identiteitscontroles door de politie, besluit AI.

Rest van Europa

Het rapport bestudeerde ook Bulgarije, Cyprus, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Servië, Slovakije, Frankrijk, Griekenland, Italië, Roemenië en Spanje. Het stelt in andere landen ook de verplichte quarantaine van Roma-nederzettingen aan de kaak, net als selectieve quarantaines van vluchtelingen- en migrantenkampen of het beboeten van daklozen omdat ze de isolatiemaatregelen niet naleefden.

Door jvh