Rector Luc Sels reageert op kritiek over optreden van KU Leuven na dood Sanda Dia: “Dit is geen laksheid”

Rector Luc Sels reageert met open brief op reactie van KU Leuven na dood van Sanda Dia

/ Leuven -

Luc Sels heeft begrip voor de reacties die volgen op de reconstructie van de studentendoop die leidde tot de dood van Sanda Dia. Maar de “KU Leuven heeft geen politionele bevoegdheid en kon geen onderzoeksdaden stellen zoals het gerecht dat kan”, zo benadrukt de rector in een open brief.

LEES OOK. De laatste uren van de fatale studentendoop, deel 1: “Ze waren echt knock-out van de drank. Ze lagen op de grond en spraken niet meer” (+)

Een reportage in deze krant afgelopen zaterdag reconstrueerde de doop van drie schachten bij studentenclub Reuzegom, op 4 en 5 december 2018. Een studentendoop die uiteindelijk leidde tot de dood van Sanda Dia. De jonge student stierf aan multipel orgaanfalen. De leden probeerden daarna alle sporen van hun wangedrag uit te wissen, nog voor de politie ter plaatse was.

Reuzegom werd ontbonden, en de 17 leden kregen in 2019 een voorwaardelijke schorsing van de universiteit. Ze moesten een taakstraf van 30 uur uitvoeren en een paper schrijven. Volgens velen een veel te lichte straf voor de leden van de studentenclub. De KU Leuven werd destijds al meermaals met de vinger gewezen. En nu, na de artikels die Sanda’s dood reconstrueren, gebeurt dat opnieuw: konden ze niet harder optreden?

Foute inschatting

Die vraag, en tal van andere woedende reacties, krijgt rector Luc Sels in zijn mailbox. Hij reageert nu via een open brief op de website van zijn universiteit. Sels benadrukt dat Reuzegom “geen enkele band heeft met de KU Leuven”. Ze zijn niet erkend door de universiteit en volgens de rector wíllen dergelijke studentenclubs dat ook niet, “want erkenning komt met toezicht en controle, ook op hun dooprituelen. Om die reden trokken ze ook ver weg uit Leuven.”

Sels betreurt de feiten en doet naar eigen zeggen alles om te beletten dat “meer Sanda’s zouden volgen”. “Wie de universiteit laksheid verwijt, schat mijn inziens het belang hiervan fout in.” De studenten berechten, ligt niet binnen de bevoegdheid van de universiteit, zegt hij. “De KU Leuven heeft geen politionele bevoegdheid, kan geen onderzoeksdaden stellen zoals het gerecht dat kan en moet snel schakelen na de gebeurtenissen. Wij hebben onze tuchtsancties enkele maanden na de feiten uitgesproken. Het gerechtelijk onderzoek daarentegen loopt intussen anderhalf jaar. Vanzelfsprekend brengt dit tal van nieuwe elementen aan de oppervlakte die wij, beperkt door onze bevoegdheden, onmogelijk konden kennen.”

Lees hieronder het volledige opiniestuk.

Mijn mailbox loopt deze dagen vol met reacties op de reconstructie van de weerzinwekkende Reuzegomdoop en de fatale gevolgen ervan voor Sanda Dia. In diverse opiniestukken en op sociale media lees ik ook veel onbegrip en woede over de wijze waarop de KU Leuven is omgegaan met tucht en sanctie. Ik kan dat begrijpen. Maar om de beslissingen van de universiteit goed te begrijpen moet ook de context ervan in rekening gebracht worden. Die context breng ik hier graag onder de aandacht. Niet als rechtvaardiging voor genomen beslissingen, wel om elkeen toe te laten met meer informatie te wikken en te wegen.

Activiteiten zoals die van Reuzegom zijn op geen enkele manier te verzoenen met waar de KU Leuven voor staat. Ze zijn ontoelaatbaar. Ik wijs er ook nog even op dat clubs, zoals Reuzegom er een was, geen enkele band hebben met de KU Leuven. Ze zijn niet erkend door de universiteit. Ze willen dat ook niet. Want erkenning komt met toezicht en controle, ook op hun dooprituelen. Om die reden trokken ze ook ver weg uit Leuven. Al in september 2017 hebben we gesprekken opgestart met de clubs om hen te overtuigen het charter dat een veilig kader creëert voor dopen te ondertekenen. Dovemansgesprekken.

Na de dood van Sanda Dia heb ik beslist de druk hoog te houden. Wat in de 25 jaar voordien niet gelukt was, ondanks herhaalde pogingen van mijn voorgangers, is in maart 2019 wel geland: de ondertekening van het doopcharter door alle clubs. Waarom beklemtoon ik dat zo? Iedereen focust vandaag op bestraffing van de daden van de Reuzegomleden, terwijl wij in december 2018 in eerste instantie wilden voorkomen dat zulke daden zich zouden herhalen. Dat vroeg inderdaad dialoog in plaats van repressie. Met die aanpak ben ik ook vandaag nog altijd in het reine. Sanda Dia terughalen was niet mogelijk. Beletten dat meer Sanda’s zouden volgen, was mijn eerste zorg. Wie de universiteit laksheid verwijt, schat mijn inziens het belang hiervan fout in.

De sancties voor de Reuzegomleden dan. Wat lezen we vandaag in de soms toch erg scherpe opiniestukken? Velen nemen alles wat nu gelekt is voor waar aan zonder het strafproces af te wachten. Velen zijn er zeker van dat alle 17 studenten even schuldig zijn en plaatsen zich zo boven de rechterlijke macht. Velen verwijten ons zonder enige remming laksheid en zelfs (impliciet) racisme, zonder veel interesse in wat onze situatie echt was en is. Zonder ook maar even stil te staan bij de basisregels van een gerechtelijk onderzoek.

LEES OOK. De laatste uren van de fatale studentendoop, deel 2: “Het is onmenselijk wat daar is gebeurd” (+)

Sta me toe te beginnen met een vanzelfsprekendheid waar iedereen de draagwijdte goed van moet inschatten: de KU Leuven heeft geen politionele bevoegdheid, kan geen onderzoeksdaden stellen zoals het gerecht dat kan en moet snel schakelen na de gebeurtenissen. Wij hebben onze tuchtsancties enkele maanden na de feiten uitgesproken. Het gerechtelijk onderzoek daarentegen loopt intussen anderhalf jaar. Vanzelfsprekend brengt dit tal van nieuwe elementen aan de oppervlakte die wij, beperkt door onze bevoegdheden, onmogelijk konden kennen.

Neen, wij wisten niet of iedereen even schuldig was en we hadden ook niet de onderzoeksmiddelen om daar op een solide manier achter te komen. Neen, we wisten niet dat de sporen uitgewist werden in het verre bos en op Sanda’s kot. Neen, we zijn niet ter plaatse gaan kijken omdat we dan een crime scene zouden verstoren. Ja, wij hebben ons gehouden aan de regels van het gerechtelijk onderzoek, zonder ook maar één keer tussen te komen en zo het onderzoek in gevaar te brengen. Hadden we in die omstandigheden alle studenten zonder onderscheid meteen weggestuurd, dan hadden we ongetwijfeld een grote fout gemaakt met ook gevolgen voor een normale rechtsgang.

Wat we wél met zekerheid wisten, is dat alle betrokkenen – ook zij die gedoopt werden - akkoord waren gegaan met een doopritueel dat de menselijke waardigheid schendt. Op basis van die zekerheid hebben alle betrokkenen de straf gekregen die ieder van hen ook zou gekregen hebben indien de gevolgen minder fataal waren geweest. In het volle bewustzijn dat op dat moment het gerecht al aan de slag was, met alle middelen die het ter beschikking staan en die de KU Leuven niet heeft. Met een strafonderzoek dat individuele verantwoordelijkheden kan vaststellen zoals het hoort. En dat zo nodig ook ons toelaat te doen wat we moeten doen.

Ik ben het als mens en vader eens met veel reacties die vandaag geuit worden door mensen die zich geschokt voelen door wat er gebeurd is. Ze voeren me terug naar het diepe verdriet van de familie en vrienden van Sanda. Dit is en blijft zonder meer de zwartste pagina uit het boek van drie jaar rectoraat.

Maar de KU Leuven met de vinger wijzen voor een beslissing van 16 maanden geleden op basis van informatie van vandaag, dat valt me zwaar. Verder roep ik op om het gerecht nu zijn werk te laten afronden en rechters niet proberen te beïnvloeden in deze of gene richting. Wat de KU Leuven al anderhalf jaar doet, is geen laksheid. Het is de enige weg die er misschien toe kan leiden dat justice for Sanda volgt.

Luc Sels, rector KU Leuven

Door evdg
AANGERADEN
Meest recent