EU-top: Europese leiders sluiten “intense” eerste dag af

Bron © BELGA

Europees Raadsvoorzitter Charles Michel verlaat de top. Foto: REUTERS

De Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben de eerste dag van de Europese top in Brussel iets voor middernacht afgesloten. Er waren “intense discussies” over de Brexit, de klimaatdoelstellingen en de Covid-pandemie, dixit Belgisch premier Alexander De Croo (Open VLD), maar grote engagementen zijn er vandaag niet aangegaan.

De 27 Europese staatshoofden en regeringsleiders begonnen er donderdagmiddag omstreeks 15 uur aan in Brussel. Het eerste en meteen ook belangrijkste agendapunt waren de aanslepende onderhandelingen over een allesomvattend handelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk, dat op 1 januari definitief de Europese interne markt en de douane-unie verlaat.

Op een tussentijdse persconferentie na afloop van die besprekingen benadrukten Europees Raadsvoorzitter Charles Michel en Brexit-hoofdonderhandelaar Michel Barnier dat de Europese Unie aan één zeel trekt en dat de bal nu in het Britse kamp ligt.

Klimaat

Naast Brexit was ook het klimaat een belangrijk onderwerp op de eerste dag van de top. Alle lidstaten – op Polen na – schaarden zich vorig jaar achter de doelstelling om tegen 2050 volledig klimaatneutraal te worden, maar daarvoor moeten ook de tussentijdse ambities richting 2030 worden bijgeschaafd. De Europese Commissie stelt een reductie van 55 procent voor, maar over dat percentage bestaat nog geen eensgezindheid.

De Europese leiders kwamen wel overeen om de ambities “het komende decennium op te schalen” en om “het beleid rond klimaat en energie een update te geven”, maar zonder daar een concreet percentage aan te verbinden. Voor veel landen in voornamelijk Centraal- en Oost-Europa, die nog sterk afhankelijk zijn van fossiele energie, liggen de hoge ambities van de Commissie moeilijk. De gemeenschappelijke tekst benadrukt daarom dat “alle lidstaten zullen mee werken aan de inspanning, rekening houdend met nationale omstandigheden en zaken als eerlijkheid en solidariteit.” Raadsvoorzitter Michel gaf eerder al aan te mikken op een consensus in december.

Corona

Tot slot kwam ook de coronapandemie aan bod. Veel EU-landen, waaronder ook België, zien de pandemie drastisch opflakkeren. Binnen Europa zijn de lidstaten nog altijd zelf bevoegd voor hun gezondheidsbeleid, maar de Europese leiders roepen wel op tot brede coördinatie tussen de Commissie en de Raad om “op basis van de beschikbare wetenschap” zaken als quarantaineregels, contactonderzoek, teststrategieën en reisrestricties te coördineren.

De 27 staatshoofden en regeringsleiders hervatten de besprekingen vrijdag om 9.30 uur. De tweede en laatste dag van de Europese top staat in het teken van de relaties met Afrika, maar wellicht komen ook enkele hete internationale hangijzers zoals de aanhoudende spanningen tussen Griekenland en Turkije, het conflict in Nagorno-Karabach en de situatie in Wit-Rusland aan bod.

AANGERADEN