Hoofdredacteur ‘The Lancet’: “Meeste van 14.000 Belgische coronadoden hadden vermeden kunnen worden”

Foto: Jimmy Kets

“Uw politieke systeem heeft tekortgeschoten. De meeste van die 14.000 Belgische coronadoden hadden vermeden kunnen worden.” Dat heeft Richard Horton, hoofdredacteur van het prestigieuze medische tijdschrift The Lancet, maandagmiddag gezegd in de Kamer. Horton was digitaal te gast in de commissie die zich bezighoudt met de evaluatie van de Covid-19-pandemie.

Volgens Horton hebben de meeste Europese landen fouten gemaakt in de aanpak van de coronacrisis. “Hadden de politici onze artikels op tijd gelezen, dan was het vroeger duidelijk geweest dat we aan de vooravond van een wereldwijde pandemie stonden. Dat is pas in maart gebeurd, niet in januari bij de eerste artikels.”

Maar Horton toonde zich ook scherp voor het politieke kluwen dat uitgerekend door het Belgische gezondheidssysteem loopt. “Dat typische Belgische systeem heeft er geen goed aan gedaan, het heeft tekortgeschoten. We hadden de meeste van die 14.000 doden kunnen vermijden. Door de politieke organisatie zijn er mensen gestorven, daar moet u toch over nadenken”, klonk het.

Cruciale stappen

Horton schetste ook enkele cruciale stappen om uit deze pandemie te geraken. Zo moet er geïnvesteerd worden in lokale zorg: “Huisartsen, apothekers, lokale gezondheidscentra: zij moeten lokale brandhaarden opsporen. Als we daar lokaal in slagen, hebben we geen lockdown meer nodig.” Testen, tracen, isoleren en verzorgen: zo vatte hij die strategie samen.

“Verder moeten bedrijven, scholen, handelaars, ziekenhuizen, sportclubs, … de handen in elkaar slaan. Alle spelers in onze samenleving hebben een rol te spelen. De cultuur van het wederzijdse handelen is belangrijk. We moeten zorgen voor elkaar. Dat is de voorbije jaren verloren gegaan.” De lokale gemeenschap is volgens Horton daarin de sleutel. “Zij moeten de mogelijkheid hebben om hun eigen gemeenschap te beheren. Zij kunnen alles weer opbouwen, te beginnen met het vertrouwen.”

“En tenslotte moeten we mensen hoop geven. Daar ligt een rol weggelegd voor onze politieke leiders. Een nationaal relanceplan, op sociaal, economisch en cultureel gebied. De bevolking heeft nood aan een visie. Maar dan moet iedereen zich achter hetzelfde doel scharen”, zei Horton. “En dat lukt enkel als alle politici één zijn. Als zij onderling al verdeeld zijn, dan straalt dat af. Er is nood aan een strategie met één communicatieve leider die het vertrouwen probeert te herstellen.”

Vaccins

Maandag kwam er ook heuglijk nieuws van Moderna, het Amerikaanse biotechbedrijf dat verkondigde snel over een vaccin met 95 procent effectiviteit te beschikken. Maar Horton waarschuwt dat een vaccin nooit een “wonderoplossing” zal zijn: “Het is nooit honderd procent sluitend, en je zal ook nooit iedereen kunnen overtuigen om er een te laten inspuiten. We moeten dus ook daarna nog nederig blijven: ook de gedragsaanpassingen zullen moeten blijven gelden.”

“De grootste uitdaging voor de hele vaccinstrategie wordt de strijd tegen antivaccinatiebewegingen die het vertrouwen ondermijnen. Regeringen moeten nu al bezig zijn met het voorbereiden van de bevolking op vaccins. Je hebt doorgaans drie groepen: een grote groep voorstanders van een vaccin, een kleine groep felle tegenstanders, en een gemiddelde groep twijfelaars. Als je nu niet probeert om de twijfelaars te overtuigen, maak je hen kwetsbaar voor de invloed van de antivaxxers.”

Er bevinden zich volgens Horton wereldwijd momenteel elf vaccins in het stadium van de klinische proeven. “Dat zijn allemaal verschillende soorten en types, met verschillende zelfverklaarde effectiviteit. De timing om tegen het voorjaar een vaccin te hebben, is goed. Zo kunnen we tegen de zomer en de herfst opbouwen tot één miljard dosissen. Die moeten op een evenwichtige en eerlijke manier verdeeld worden.”

Door mvdr, jvh
MEER OVER HET CORONAVIRUS