De aarde draait sneller rond dan ooit: voor het eerst op weg naar een negatieve schrikkelseconde?

 ©  Getty Images/iStockphoto

De aarde draait sneller dan ooit rond haar as, het voorbije jaar was zelfs een recordjaar. Dat kan wel eens gevolgen hebben: mogelijk wordt een schrikkelseconde afgetrokken van de tijdrekening. En dat zou een primeur zijn.

Van kindsbeen af wordt ons aangeleerd dat een dag 24 uur - of 86.400 seconden - duurt. Dat is hoeveel tijd de aarde bij benadering nodig heeft om volledig rond haar as te draaien. Staat ons deel van de planeet richting de zon gekeerd, dan is het licht. Is dat niet het geval, is het donker en valt de nacht.

Sinds 1955, toen de uiterst precieze atoomklok ontwikkeld werd door Louis Essen, kan heel precies gemeten worden hoe lang de aarde erover doet om rond haar as te draaien. Onder invloed van allerlei factoren - variaties in atmosferische druk, wind, oceaanstromen, de interactie tussen aarde en maan, en de beweging van de aardkern - is dat niet altijd even lang. Er zitten minieme verschillen op. Die worden meestal opgelost door in juni of december een schrikkelseconde toe te voegen, waardoor de astrologische en de atoomklok weer gelijk lopen. Die seconden werden altijd toegevoegd, omdat de draaibeweging van de aarde al sinds de jaren 70 vooral vertraagt. Wetenschappers zien dat als normaal, en hun verwachting was dan ook dat die vertraging zich zou voortzetten.

28 snelste dagen

Maar vorig jaar werden plots de 28 kortste dagen sinds het begin van de berekeningen in 1960 opgetekend. De snelste dag was 19 juli, toen de aarde 1,36 milliseconden minder nodig had dan gemiddeld. Dat is meer dan de gemiddelde variaties, die lager dan 1 milliseconde liggen. En dus lijkt het plots dat we voor het eerst ooit een negatieve schrikkelseconde bij zullen krijgen. Met andere woorden: dat een seconde afgetrokken wordt van de tijdrekening.

“Als de versnelling van de rotatie van de aarde zich blijft voordoen, kan het inderdaad dat er een negatieve schrikkelseconde komt”, zei sterrenkundige Katrien Kolenberg vrijdag op Radio 1. “Zeker is het niet, want de schrikkelseconde is omstreden. Er zal een discussie volgen over welke tijd we nu gaan volgen.”

Waarom die vertraging nu plots is veranderd naar een versnelling, is niet duidelijk. Wetenschappers sluiten niet uit dat de versnelling te maken heeft met de opwarming van de aarde.

 (gjs)

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten