Nog meer depressies en angstaanvallen in vergelijking met eerste coronagolf: nooit eerder waren we zo ontevreden

Foto: ss

De levenstevredenheid van de Belg zit op een dieptepunt. Dat uit zich niet alleen in de gemiddelde score (6,1 op 10) die de Belgen zich daarvoor geven. Ook het aantal angstaanvallen en depressies neemt nog toe in vergelijking met de eerste coronagolf. Groen waarschuwt dat de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg voordien al lang waren en vraagt aan de verschillende beleidsniveaus om daar nu werk van te maken.

Toen het federaal onderzoekcentrum Sciensano begin 2019 een rapport publiceerde met daarin voor het eerst een score voor de levenstevredenheid, gaf de Belg zichzelf gemiddeld 7,4 op 10. De aanslepende Covid-crisis maakte dat een dergelijk onderzoek in september 2020 werd herhaald. De score was dan, tijdens een luw moment in de coronacrisis, nog 6,8 op 10. In de bevraging vorige maand blijft daar nog 6,1 van over. “Hoe meer de crisis zich uitdiept, hoe minder mensen het kunnen houden”, zegt Stefaan Demarest, wetenschappelijk medewerker van Sciensano.

Bij volwassenen was er tussen juni en december 2020 een duidelijke stijging van het aantal angststoornissen (16 procent in juni tegenover 23 procent in december). Hetzelfde geldt voor het aantal depressieve stoornissen (15 procent in juni, 22 procent in december). De angst neemt toe naarmate het aantal besmettingen stijgt, maar de depressieve stoornissen lijken vooral verband te houden met de beperkende maatregelen tegen de verspreiding van het virus. Bij jongeren, alleenstaanden en mensen die leven van een sociale uitkering liggen de percentages nog een stuk hoger.

Groen-voorzitter Meyrem Almaci wil daarom dat er met die laatste groepen extra rekening wordt gehouden in het overleg dat momenteel plaatsvindt over een hogere terugbetaling van psychologische hulp. Vandaag zijn veel mensen met psychische problemen door de niet-terugbetaling aangewezen op de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG).

Groen vroeg de wachttijden per centrum op bij minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) en stelt vast dat er grote regionale verschillen zijn. Zo moeten patiënten in de regio Tienen gemiddeld 93 dagen wachten vooraleer ze een eerste keer op gesprek kunnen bij een psycholoog. In Roeselare is dat 25 dagen. “Daardoor zijn er te veel mensen van wie de psychische klachten veel te laat behandeld worden”, zegt Almaci. “Dat was al een probleem voor corona en wordt er nu niet beter op. We vrezen dat het alleen maar erger wordt.”

Geen Grote Bevrijding

“Veel zal afhangen van het perspectief dat mensen krijgen”, zegt Demarest. “De Grote Bevrijding zoals ze de laatste weken vaak werd aangekondigd kan misschien motiverend werken, maar in werkelijkheid zal er niet één bepaalde dag zijn waarop we zullen terugkeren naar het normale leven. Het verminderen van de beperkingen zal stapsgewijs en gemonitord gebeuren en we hebben de afgelopen dagen opnieuw gemerkt hoe optimisme door slecht nieuws bijzonder snel kan omslaan.”

Die rollercoaster is al een hele tijd aan de gang, maar uit de cijfers blijkt dat hoe langer de crisis duurt, hoe minder mensen de geestelijke problemen kunnen afwenden. “Wij vragen daarom aan alle beleidsniveaus dat ze de mentale gezondheid op de radar hebben”, zegt Almaci. Ze denkt ook aan één aanspreekpunt per gemeente voor jongeren die kampen met psychische problemen. “Vandaag gebeurt er al heel veel goed werk, maar wel door een wirwar aan organisaties. Vlaanderen kan dat beter coördineren.”

(Levenstevredenheid is een subjectief oordeel over het leven als geheel. De schaal die Sciensano gebruikt gaat van 0 = helemaal niet tevreden, tot 10 = helemaal tevreden. De maatstaf wordt vandaag als een van de beste beschouwd om subjectief welzijn te meten.)

Nog meer depressies en angstaanvallen in vergelijking met eerste coronagolf: nooit eerder waren we zo ontevreden
Groen-voorzitster Meyrem Almaci. Foto: BELGA
Door Hannes Cattebeke
AANGERADEN