“De EU is een tanker”: Von der Leyen slaat opmerkelijke mea culpa voor trage Europese vaccinatiestrategie

Foto: ISOPIX

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft in een opmerkelijk interview de Europese Unie vergeleken met een tanker en het Verenigd Koninkrijk met een speedboot. Zo verklaart de onder vuur liggende Duitse waarom de vaccinaties in de EU trager lopen dan in bijvoorbeeld Israël en het Verenigd Koninkrijk.

De kritiek op Ursula von der Leyen is de voorbije dagen fel toegenomen. De Duitse voorzitter van de Europese Commissie wordt vooral verweten te traag zijn gegaan in het sluiten van contracten met farmabedrijven over vaccins. De contracten deugen ook niet, zeggen haar criticasters, waardoor de vaccinatie in andere landen sneller kan gaan dan in de EU.

Tanker

“Ik ben me ervan bewust dat landen op hun eentje een speedboot kunnen zijn, terwijl de Europese Unie meer weg heeft van een tanker”, zegt ze vrijdag in een interview met enkele Europese kranten. Daarin probeert ze de vertragingen te verklaren. “Voor we een contract afsloten met een farmabedrijf hebben we elk van de 27 lidstaten vijf dagen bedenktijd gegeven om hun goedkeuring te geven. Natuurlijk vertraagt dat het proces.”

Von der Leyen zegt er 100 procent van overtuigd te zijn dat de Europese aanpak de juiste is. “We hebben rond die vaccins sneller dan gewoonlijk gewerkt. Ik kan me niet eens voorstellen wat het gedaan zou hebben met Europa als een of meerdere lidstaten toegang hadden tot de vaccins en anderen niet. Dan waren minder vermogende lidstaten misschien uit de boot gevallen.” Ze verwijst daarmee naar het moment net voor de Europese Commissie de contracten afsloot. Toen hadden onder meer Duitsland en Frankrijk een eigen alliantie gevormd om vaccins aan te kopen. Pas toen ging de EU écht vaart maken.

Goedkeuring

Nog een verklaring voor de tragere vaccinatiecampagne in de EU dan in Israël en het VK: de goedkeuring van de vaccins. “Het VK heeft ervoor gekozen die met hoogdringendheid goed te keuren. Wij hebben voor een andere aanpak gekozen en geloven dat het de juiste is.”

“Israël wordt trouwens aangehaald als het model van succes”, zei von der Leyen nog. “Maar het gaat om een heel gedigitaliseerd land, wat goed is, maar persoonlijke gezondheidsgegevens worden daar wel gedeeld met bedrijven. Dat zouden we in de EU nooit willen.”

Te weinig geïnvesteerd

Uit recent opgedoken cijfers bleek dat de VS negen keer meer geld geïnvesteerd heeft in het opschalen van de capaciteit bij farmabedrijven om vaccins te maken. “Wanneer ik terugkijk, besef ik dat we meer hadden moeten nadenken over massaproductie en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan”, zegt de Commissievoorzitter. “De industrie is nooit eerder aan een dergelijk avontuur moeten beginnen. We hadden dus vroeger stappen kunnen nemen. Nu werken we met de industrie samen om ons voorbereiden op de mogelijkheid dat er varianten opduiken die resistent zijn tegen de bestaande vaccins.”

“We moeten de wetenschap ondersteunen, zodat vaccins zo snel mogelijk aangepast kunnen worden”, klinkt het nog. “Dat is de belangrijkste les die we uit de voorbije maanden getrokken hebben: je weet nooit wat op een jaar tijd kan gebeuren. We moeten op alles voorbereid zijn.”

Over de Noord-Ierse kwestie en het gebruik van artikel 16 in het Brexit-akkoord, zegt Von der Leyen spijt te hebben. “De commissie heeft ongeveer 1.500 beslissingen genomen in een korte tijdsspanne en bijna 900 noodbeslissingen onder heel hoge druk.”

Door gjs
AANGERADEN