Europees Hof van Justitie: “Bij staking moet vliegmaatschappij ticket terugbetalen”

Bron © BELGA

Foto: REUTERS

Als een vlucht niet doorgaat of veel vertraging oploopt omdat de piloten staken, moeten reizigers geld terug kunnen krijgen. Luchtvaartmaatschappijen kunnen zich niet beroepen op overmacht, vindt het Europees Hof van Justitie. De uitspraak kan grote consequenties hebben.

Het Luxemburgse hof boog zich over de weigering van de Scandinavische vliegmaatschappij SAS om met compensaties te komen na een pilotenstaking voor een betere cao in 2019. Claimbedrijf Airhelp stapte naar een Zweedse rechter en zo belandde de zaak in Luxemburg. SAS voerde aan dat de staking een “uitzonderlijke omstandigheid” was en dat zij er niets aan kon doen.

Dat is het hof niet met SAS eens. Stakingen horen nu eenmaal bij salarisonderhandelingen en zijn dus niet “uitzonderlijk”. Bovendien was het geen wilde staking, maar was de actie door de vakbeweging aangekondigd. Dan kan een luchtvaartmaatschappij zich voorbereiden en de schade beperken. Of er tijdig met de ontevreden werknemers uitkomen, brengt het hof in herinnering.

380.000 passagiers getroffen

Volgens EUclaim, een Nederlands bedrijf dat zich inspant om bij vertragingen en vluchtuitval compensaties voor gedupeerde passagiers af te dwingen, gaat het om een belangrijke uitspraak. SAS moest voor de betreffende staking eind april en begin mei 2019 meer dan 4.000 vluchten schrappen. Dat raakte ongeveer 380.000 passagiers en als die allemaal gecompenseerd zouden moeten worden zou dat circa 117 miljoen euro kosten, heeft SAS eerder zelf uitgerekend.

Ook Nederlanders krijgen door de uitspraak zicht op een vergoeding. EUclaim heeft in Nederland voor zo’n 230 passagiers SAS-claims in behandeling. Hoe hoog hun vergoeding kan uitpakken, hangt af van de afstand van hun vlucht.

Ryanair

Ilona Maertzdorff, hoofd van de juridische afdeling van EUclaim, geeft aan dat de uitspraak van het Europese hof waarschijnlijk ook gevolgen heeft voor soortgelijke zaken over Ryanair. Bij die budgetvlieger is de voorbije jaren veel gestaakt en als alle gedupeerde passagiers bij elkaar op worden geteld, zou Ryanair volgens Maertzdorff met veel meer compensatie over de brug moeten komen dan SAS.

Maar een eenvoudig optelsommetje is niet zomaar te maken. In sommige Europese landen is het nu al niet meer mogelijk om claims in te dienen voor de Ryanair-stakingen. In Nederland geldt daarvoor een termijn van twee jaar, maar in ons land is dat volgens Maertzdorff korter. In Duitsland kunnen nog wel oudere zaken worden gestart, maar niet voor iedere vertraging is het mogelijk om naar een Duitse rechter te stappen.

Ook in België kwam het dus tot rechtszaken tegen Ryanair. In juni 2019 besliste de handelsrechtbank van Charleroi bijvoorbeeld dat Ryanair schadevergoedingen moest uitbetalen voor een reeks geannuleerde vluchten in de herfst van 2017. In een andere procedure loopt een groepsklacht van Test-Aankoop naar aanleiding van geschrapte vluchten.

Het arrest is in lijn met een eerdere uitspraak van het Hof in 2018. Toen ging het om Tuifly in een situatie waarbij crews zich op grote schaal ziek meldden. De rechters oordeelden toen dat luchtvaartmaatschappijen niet automatisch verlost worden van een schadevergoeding bij een wilde staking. Het bedrijf had herstructureringen aangekondigd, dus was een arbeidsconflict in deze geen onvoorziene zaak.

AANGERADEN