Vriestemperaturen brengen fruitbloesems minder schade toe dan verwacht

Bron © BELGA

Illustratie. Foto: Serge Minten

In heel Vlaanderen zakte het kwik in de nacht van dinsdag tot -3 tot zelfs -4 graden. De fruitbomen in Haspengouw en andere tuinbouwstreken kregen zo voorlopig de zwaarste nachtvorst te verduren voor dit jaar. Toch lijkt de schade aan de bloesems minder ernstig te zijn dan verwacht, blijkt uit de eerste vaststellingen door waarnemers van het Proefcentrum Fruitteelt, zegt directeur Dany Bylemans.

Op dit moment kan enkel vastgesteld worden hoeveel van de bloemen bevroren zijn en dus nu al waardeloos zijn. Maar ook bloemen die de vorst overleven, kunnen in een later stadium nog uitgroeien tot verruwde of lelijke vruchten. Of en in welke mate dat zal gebeuren, kan nu nog niet gezegd worden, aldus Bylemans.

Die vorstnacht begon maandagavond al rond middernacht, en het bleef vriezen tot een uur of 8 dinsdagochtend. Fruittelers in Haspengouw, maar ook in regio’s die meestal iets meer gespaard worden zoals het Waasland en West-Vlaanderen, zijn dus de hele nacht in de weer geweest, onder andere met de bekende vuurpotten, om de schade zoveel mogelijk te beperken. Vaak komt de vorst in het voorjaar pas tegen de vroege ochtend opzetten.

Dat de schade toch meevalt, is onder meer te danken aan de mindere oogst die de fruitbomen vorig jaar hadden. Dit beurtjareneffect zorgt ervoor dat de bloembotten dit jaar sterker staan en ze dus minder gevoelig zijn voor de nachtvorst. Door de regenval en de relatief hoge vochtigheidsgraad is er geen schraal weer, en ook dat speelt in het voordeel. “Daarnaast is er de voorbije week weinig evolutie in de bloemen, door de koude temperaturen”, zegt de directeur van PC Fruit. “We hebben al enkele koude nachten achter de rug, waardoor er een zekere gewenning optreedt. De plant heeft dus kunnen afharden.”

Tot en met vrijdagochtend worden ’s nachts nog vriestemperaturen verwacht. “Het blijft dus opletten geblazen voor de fruittelers, al zou het minder koud worden”, zegt Bylemans. “Gelukkig lijken de vuurpotten afgelopen nacht hun werk gedaan te hebben, wat niet altijd het geval is.”

Deze nachtvorst is voor fruittelers een risico voor het vak, maar door de klimaatopwarming krijgen ze daar alsmaar vaker mee te maken. Nachtvorst is ook niet uitzonderlijk in deze tijd van het jaar, maar Bylemans heeft het wel over een “spijtige evolutie”: de vorst treft alsmaar vaker de fruittelers. Door de klimaatopwarming gaat het seizoen, in vergelijking met zowat dertig jaar geleden, alsmaar vroeger van start. “De bomen ‘vertrekken’ nu al drie weken vroeger dan in de jaren 80 of begin jaren 90. Die evolutie is zo helder als pompwater, en brengt deze risico’s dus met zich mee.”

AANGERADEN