Ellen (25) vertelt aan Kristel Verbeke in ‘Zorgen voor mama’ over leven in armoede: “Ik ben te trots om te leven van een uitkering”

Foto: Joren De Weerdt

Ravels -

Ellen (25) uit Ravels is een alleenstaande moeder met twee kinderen en een schamel loon. Ze heeft het al jaren niet gemakkelijk en spreekt hierover in het televisieprogramma Zorgen voor mama op Eén met Kristel Verbeke. “Ik sta niet waar ik wil in het leven. Maar als ik zie vanwaar ik kom, ben ik trots op mezelf.”

Kristel Verbeke praat in Zorgen voor mama met zes mama‘s. Ze laten zien wat het betekent om in armoede te leven. Samen met Claudia Di Vaio (sociaal werker bij Kind en Gezin) en Joost Bonte (straathoekwerker) probeert ze hen een duwtje in de rug te geven.

Ellen is een sterke vrouw. Of dat laat ze toch uitschijnen. Want haar leven is heftig. Ze staat er alleen voor in de opvoeding van Lyo (3) en Louis (7). Elke beslissing moet ze zelf nemen. Door haar job als poetsvrouw kan ze financieel overleven. Dat doet ze al acht jaar.

“Ik volgde de opleiding logistiek in het deeltijds onderwijs”, zegt ze. “Omdat ik dan ook kon werken om geld te verdienen. Mijn leeftijdsgenoten gingen immers elke woensdag shoppen. Ik wou dat ook. Maar mama, die ziek was, kon dat niet betalen. Ik nam toen al een deel van de huishoudkosten voor mijn rekening. Ik maakte de opleiding niet af omdat ik door een probleemzwangerschap thuis moest blijven. Het was geen optie meer om later mijn studies te hervatten. Dan kan ik niet meer werken. En is er dus geen geld meer. Het lukt me nu al amper om het hoofd boven water te houden.”

Na de bevalling wou Ellen niet meer thuis wonen. “Omdat het geen gezonde situatie was. Geen kwaad woord over mama. Maar zorgen voor haar, problemen van iemand anders oplossen en een baby grootbrengen kon ik niet aan. Ik ben vertrokken met de fiets, met mijn spullen in enkele dozen.”

Meid van iedereen

Ze belandde in een flat in Ravels. De grootste hap uit het budget gaat naar huur. “Ik ben mijn huisbaas dankbaar dat hij al zeven jaar de huur niet heeft verhoogd. Een andere flat is onbetaalbaar voor mij. Het is geen luxe, maar alles is aanwezig.”

Ellen werkt als poetsvrouw, maar ze vindt het werk verschrikkelijk. “Ik ben het werk beu. Ik lijk niks anders te doen dan poetsen. Eerst elders, ’s avonds thuis. Ik lijk de meid van iedereen. Mijn enige sociale contact is het moment dat men het to-dolijstje aan mij geeft.”

Ellen (25) vertelt aan Kristel Verbeke in ‘Zorgen voor mama’ over leven in armoede: “Ik ben te trots om te leven van een uitkering”
Kristel op bezoek bij Ellen en de kinderen. Foto: VRT

“Ik ben te trots om te leven van een uitkering. Hoewel je daarmee ongeveer evenveel vangt als met het loon dat ik krijg. Maar als ik werkloos zou zijn, zouden alle clichés bevestigd worden. Daarom blijf ik werken tot ik erbij neerval.”

De eerste lockdown was pittig voor Ellen. “Ik ben alleenstaand en moest werken. Aangezien poetsvrouw geen essentieel beroep is, mochten mijn kinderen niet naar de opvang. Uiteindelijk nam ik ze mee naar het werk. Verre van ideaal, want jonge kinderen zitten overal aan.”

60 euro per week

Toen Kristel Ellen volgde voor haar programma, beschikte ze over een wekelijks budget van 60 euro. “Ik winkel altijd voor een week. Als ik iets in de kar leg, ben ik al aan het rekenen. Af en toe lukt het me om te sparen. Zo kan ik de kinderen trakteren op een ijsje of friet.”

Ellen heeft geen schulden, maar ging vrijwillig in budgetbeheer. “Ik kan perfect bij het OCMW meer geld vragen, maar dat doe ik alleen als het nodig is. Ik schaam me als dat moet. Onlangs kocht ik biefstuk in plaats van gehakt. Met een klein hartje vroeg ik enkele euro’s extra.”

“Het bezorgt me stress als ik mijn geld zelf moet beheren. Men stort mijn loon in twee keer, maar soms staat het te laat op mijn rekening. Daardoor was ik soms te laat om rekeningen te betalen. Omdat ik extra kosten of deurwaarders wil vermijden, regelt het OCMW alle rekeningen zodat het altijd tijdig in orde is.”

Hoewel ze leeft met weinig, kan Ellen sparen. “De oudste doet atletiek. Onlangs had hij een outfit en schoenen nodig. Dat kostte 50 euro. Het doet deugd als ik hem dat zelf kan geven. Hij beseft dat we het niet breed hebben, maar hij doet er niet moeilijk over.”

Onbereikbare droom

Ellen leeft om te werken. Tijd voor zichzelf heeft ze niet. “Daarom verlang ik naar ander werk. Ik heb een grote droom, die helaas te hoog gegrepen is. Ik wil zorg- of verpleegkundige worden in een vakantiehuis in het buitenland dat toegankelijk is voor mensen met een beperking. Of ik wil oudere mensen met gezondheidsproblemen, die overwinteren in het buitenland, bijstaan die anders moeten terugkeren naar België.”

Ellen wordt emotioneel als ze over haar dromen praat. “Omdat ik het heb gehad met België. Ik heb al 25 jaar miserie. Zelfs als de situatie verbetert, sleep ik het verleden mee. Ver weg kan ik mentaal écht een nieuwe start maken.”

Ellen (25) vertelt aan Kristel Verbeke in ‘Zorgen voor mama’ over leven in armoede: “Ik ben te trots om te leven van een uitkering”
Foto: Joren De Weerdt

Dat ze vorig jaar in een dipje zat, komt volgens Ellen door de lockdown. “Ik besefte wel dat ik geen normaal leven heb, maar ik bleef doorgaan alsof er niks aan de hand was. Ineens was er tijd om daarover te piekeren.” Ook de tv-opnames zorgden voor een realitycheck. “Sociaal werker Claudia rakelde persoonlijke gevoelens op. Daardoor bereikte ik mijn limiet. Als je zolang in een situatie als de mijne zit, ga je dat normaal vinden. Terwijl het dat echt niet is.”

Weinig vrienden

“Ik ben een plantrekker”, zegt Ellen. “Ik zie mezelf niet als hulpbehoevend. Ik zoek niet gauw hulp, hoewel ik weet waar die te vinden is. Ik merk soms helaas dat instanties pas in actie schieten als ze merken dat je weet waar je recht op hebt. Vaak houden ze zich eerst van de domme. Het is vooral het systeem dat tegen wringt. Mensen achter een loket beseffen niet welke impact het heeft als ze je vies bekijken omdat je hulp vraagt. Het geeft het gevoel alsof je niks waard ben.”

Door haar situatie heeft Ellen weinig vrienden. “Door een gebrek aan middelen om naar buiten te gaan. Maar ook vanwege mijn specifieke situatie. Toen ik mama werd, zaten mijn leeftijdsgenoten nog op school. Voor de meeste mama’s was ik nog een snotneus. Ik pas precies nergens bij.”

Ellen wacht af wat Zorgen voor mama teweegbrengt. “Voor de buitenwereld hield ik de schijn hoog. Maar ik ben het beu om smoesjes te verzinnen als het financieel niet lukt om iets leuk te doen. Ach, waarom moet ik me schamen? Ik laat zien dat het me als jonge vrouw lukt om twee kinderen op te voeden. Ik sta niet waar ik wil. Maar als ik zie vanwaar ik kom, ben ik trots op mezelf.”

Zorgen voor mama, Eén, 20.40u

Door Tom Vets
AANGERADEN