Gentse muziekscene zet tanden in minimalistische evergreen ‘In C’

Foto: Bjorn Comhaire

Gent -

In 1964 schreef de Amerikaanse componist Terry Riley met ‘In C’ een muziekstuk dat cruciaal zou blijken voor het minimalisme. Het wereldberoemde werk met de 53 blokjes muziek waarmee de muzikanten heel vrij aan de slag kunnen gaan, blijft intrigeren. Peter Vermeersch (Flat Earth Society) en Thomas Noël (The City’s Song) beten zich vast in het werk en verzamelden een super diverse mix getalenteerde muzikanten rond zich. We troffen hen tijdens de repetities in de Handelsbeurs. Woensdag 28 april is het concert (in een coproductie van Handelsbeurs en De Centrale) te volgen via Sound of Ghent.

?

Volgens Peter Vermeersch is het een stuk waarvan de moeilijkheidsgraad niet echt meespeelt. ‘Je kan het zelf zo moeilijk maken als je wil. Er zijn een aantal zaken die je moet doen, maar de manier waarop, kan je als individu binnen de groep zelf beslissen. En je leert via dit stuk als het ware een beetje kamermuziek spelen. Je leert namelijk naar elkaar luisteren. Als je in dit stuk niet luistert, mislukt het. Dus in die zin is het een zeer verrijkend stuk om muziek te leren kennen.’

?Gewoontes laten vallen

Maar ook doorwinterde professionals houden ervan. ‘Net omdat ‘In C’ uitnodigt om op een andere manier te musiceren. Het is in zekere zin uniek. Je bent verplicht je gewoontes te laten vallen. En toch die improvisatorische kant op te gaan. Omgekeerd, als je echt een improvisator bent, moet je dat ook laten vallen, want zo’n vrije partituur bevat tegelijkertijd opdrachten. Ook de lengte zorgt voor verrassingen. Van een energieke versie van 30 minuten tot een meditatieve sessie van 3 uren. Het kan allemaal.’

Talent van overal Peter Vermeersch vertelt enthousiast hoe hij voor dit project andere paden wilde betreden. ‘Ik weet dat er heel veel talent in Gent zit. Talent uit alle hoeken van de windroos. En ik heb nooit de gelegenheid om met die mensen te spelen. Ook omdat hun muziek vaak uit een zeer rijke traditie komt. En het is niet aan mij om plots bijvoorbeeld Iraanse muziek te gaan spelen. Maar ik ben wel gefascineerd door die muziek en de instrumenten. Mijn collega’s in dit project zijn stuk voor stuk opmerkelijke individuen. Dit werk was een hele goede gelegenheid om hen samen te brengen. En het idee van iets hybride vind ik trouwens altijd interessant. Voor mij zijn bastaard dingen ‘tegengif voor de inteelt’. En het is goed voor evolutie. Echt darwiniaans.’

‘De partituur is niet heilig. We zijn niet bang om ze eens binnenste buiten te trekken. Waardoor die partituur dan nog sterker wordt, want dat kan ze ook aan. Zo flansten we er een percussiemoment in. Moussa, Tister en Farnoosh, go! Maar evenzeer een verhaal, deze keer door Josse De Pauw gebracht.’

Speelkansen en spelplezier

Illustratrice Gerda Dendooven zorgt live voor visuals waarbij ze voortdurend reageert op de muziek. Firas El Hallak, regisseur met Libanese roots, zorgt ervoor dat het geheel levendig gecapteerd wordt. Meer dan genoeg elementen om componist Riley te verrassen. En hij zou het concert wel eens effectief kunnen zien. Want de medewerkers van de Centrale staan in contact met hem en bezorgen Riley de link voor het concert. Waarschijnlijk volgen ook na het concert in Gent nog mooi speelkansen voor dit project.

‘In C’ stond eigenlijk al een tijd op het verlanglijstje van Peter Vermeersch. ‘Ja, ik wou het al lang eens doen, het zo kunnen voelen. Ik zou bijvoorbeeld ook eens graag het Klarinetkwintet van Mozart doen, gewoon om dat te spelen.’ Het spelplezier komt ook ter sprake bij verschillende muzikanten. Zangeres Gergana Velikova benadrukt hoe hard de artiesten van elkaar afhangen in zo’n werk. ‘Als zangeres ben ik hier wat meer gefocust op de langere cellen met langere noten.’

Voor Farnoosh Khodadadeh creërt de vrijheid die Terry Riley aan de muzikanten geeft een interessante wisselwerking. ‘Wij geven kleuren aan het stuk en omgekeerd. De vibe is mooi en de combinatie van alle kleuren en klanken wekt een ander universum op waarin we anderen mee op reis kunnen nemen.’

Zangeres en contrabassiste Anaïs Moffarts komt uit de wereld van de jazz. ‘Ik had nog nooit minimalistische muziek gespeeld, dus ik was heel nieuwsgierig om mee te werken. In de jazz hou ik enorm van improvisatie, dus dat heb ik gemeen met de wereld van Riley.’ Het hypnotiserende en repetitieve werk laat wel zijn sporen na bij Moffarts : ‘gisteravond kon ik effectief niet slapen, ik bleef kleine fragmenten van ‘In C’ horen!’

Coronadimensie

Thomas Noël (The City’s Song) besefte onlangs welke extra dimensie dit stuk nu voor hem krijgt. ‘Het is eigenlijk een metafoor voor wat we nu allemaal beleven. Het muziekstuk wordt gevormd door 53 cellen en iedereen zit in zijn eigen celletje bezig. Maar als je niet luistert naar wat de andere muzikanten doen, gaat het stuk niet vooruit.’ En dat vindt hij er zo tof aan.

Muzikaal wandelen en op de Korenmarkt geraken

‘Of het gevaarlijk is of net niet om veel te repeteren voor een stuk dat drijft op improvisatie?’ Over die vraag moet Vermeersch niet lang nadenken. ‘Die balans moet je natuurlijk wel houden. Ik vind dat improviseren en repeteren elkaar niet opheffen. Improviseren, is zeer moeilijk out of the blue. Het is al niet evident om met 3 mensen te improviseren en nu werk ik met 13 mensen samen, mijn geluksgetal. En dan nog 13 mensen met een heel diverse insteek.’

‘Het is eigenlijk zoals een film. Je moet een beetje sturen. Daar komt het verhaal, daar komt percussie. En nog wat grote elementen die de boel richting geven. Net zoals een wandeling in de stad. Je hebt het Belfort, het station, Vrijdagmarkt en Korenmarkt. Hoe je ernaar toe gaat, mag je zelf kiezen, maar we spreken wel daar af. Dat is die muzikale wandeling die we gaan maken.’ Peter Vermeersch lacht, ‘het is allemaal theorie want we moeten er eerst nog geraken, er is nog niets gegarandeerd. Op een bepaald moment kan je niet meer repeteren, ik merk dat ook met mijn band Flat Earth Society. Je voelt dat. Je hebt een soort andere energie nodig en dan moet je er gewoon induiken en hopen dat we samen op de Korenmarkt geraken’.

An Rosiers

Terry Riley’s ‘In C’, o.l.v. Peter Vermeersch en Thomas Noël. Woensdag 28 april, vanaf 20u15 (online, Sound of Ghent, met je toegangsticket kan je het concert tot twee dagen erna (her)bekijken) Tickets (5 euro – ook kansentarief met Uitpas ) via deze link Een co-productie van De Centrale en Handelsbeurs Concertzaal

U kan hier een video van AVS bekijken.

AANGERADEN