Van VN tot Trump: hele wereld kijkt nerveus naar onrust in Midden-Oosten

Bron © BELGA, Reuters, Anadolu

Foto: AP

De VN vreest dat Israël en Hamas op weg zijn naar een “oorlog op grote schaal”, en roept al voor de tweede keer in drie dagen de Veiligheidsraad samen voor een spoedvergadering. Ook de Verenigde Staten, traditioneel een bondgenoot van Israël, kijken met argusogen toe en hopen op een de-escalatie. Zelfs oud-president Donald Trump deelt zijn analyse van het conflict, dat volgens hem de schuld is van Joe Biden.

Israël en Hamas zijn klaar om een lang conflict uit te vechten, melden beide zijden. De Israëlische minister van Defensie Benny Gantz waarschuwde dinsdagavond dat de luchtaanvallen op de Gazastrook “slechts het begin” waren en dat er “nog veel doelwitten in het vizier liggen”.

“Geen enkel soeverein land zou accepteren dat men zijn populatie onder vuur neemt, en wij gaan dat ook niet doen”, zei Gantz op de Israëlische televisie, nadat drie Israëliërs omkwamen door raketaanvallen vanop de Gazastrook.

De Islamistische organisatie Hamas, die de Gazastrook bestuurt, gaf dan weer aan “klaar te zijn” om nog meer luchtaanvallen van Israël het hoofd te bieden. “Als Israël een escalatie wil, staat het verzet klaar, als Israël wil stoppen, dan zijn we daar ook klaar voor”, aldus het hoofd van Hamas Ismail Haniyeh in een televisietoespraak. Hij riep de Israëlische ordediensten ook op om zich terug te trekken van de Tempelberg in Oost-Jeruzalem, waar al enkele dagen gewelddadige confrontaties plaatsvinden tussen Israëliërs en Palestijnen.

Het conflict tussen Israël en de Palestijnen is dinsdagavond verder geëscaleerd. De Israëliërs voerden luchtaanvallen uit op een gebouw op de Gazastrook waarin Hamas kantoren heeft, waarop Hamas reageerde met de lancering van 130 raketten. Aan Israëlische kant vielen drie doden, aan Palestijnse kant kwamen ruim dertig mensen om het leven.

Verenigde Naties in paniek

Het escalerende conflict leidt tot wereldwijde nervositeit. De gezant van de Verenigde Naties voor het Midden-Oosten Tor Wennesland roept beide partijen op de confrontaties te beëindigen. “Stop deze raketaanvallen meteen. Deze escalatie gaat in de richting van een oorlog op grote schaal. De verantwoordelijken van alle kampen moeten zich inzetten om tot een de-escalatie te komen. Een oorlog in Gaza zou verwoestend zijn en de gewone mensen zouden de prijs betalen”, schreef Wennesland op Twitter. “De VN werkt met alle kanten om de kalmte te herstellen. Stop het geweld nu.”

Van VN tot Trump: hele wereld kijkt nerveus naar onrust in Midden-Oosten
Foto: REUTERS

VN-secretaris-generaal Antonio Guterres stelde dinsdag eveneens in een persbericht dat de escalatie tussen de Israëliërs en de Palestijnen “meteen moet stoppen”.

De VN-Veiligheidsraad komt woensdag opnieuw samen om de situatie te bespreken. De spoedvergadering achter gesloten deuren komt er op vraag van Tunesië, Noorwegen en China. Een eerste vergadering maandag, ook op vraag van Tunesië, was afgerond zonder gemeenschappelijke verklaring van de vijftien leden van de Veiligheidsraad, omdat de VS “in dit stadium” het voorstel van Noorwegen niet wil goedkeuren.

In het Noorse voorstel, dat persagentschap AFP kon inkijken, stond – zonder het geweld te veroordelen – een oproep van de Veiligheidsraad aan Israël “om de kolonisatieactiviteiten, de vernielingen en de uithuiszettingen tegenover de Palestijnen stop te zetten, inclusief in Oost-Jeruzalem”. De tekst riep beide partijen ook op “om geen unilaterale maatregelen te nemen die de spanningen vergroten en de levensvatbaarheid van de Tweestatenoplossing ondermijnen” en vroeg ook om terughoudendheid en het vermijden van provocaties, met respect voor “de historische status-quo in de heilige plaatsen”.

De VS zouden het uitbrengen van een gezamenlijke verklaring vertragen omdat die schadelijk zou kunnen zijn voor pogingen achter de schermen om het geweld te doen stoppen, zeggen diplomaten.

De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Ned Price, zei dinsdag niet of de VS nu wel akkoord zouden gaan met een verklaring vanuit de Veiligheidsraad. “We willen maatregelen zien, of die nu komen van de Israëlische overheid, de Palestijnse Autoriteit of de VN-Veiligheidsraad, die niet leiden tot provocaties of een escalatie, maar tot een de-escalatie.” Hij riep op tot “terughoudendheid aan beide kanten”. “Het verlies van levens, van Israëlische levens, van Palestijnse levens, is iets wat we diep betreuren. We dringen aan op de boodschap van de-escalatie om dit verlies van levens tot een einde te zien komen.”

Witte Huis zoekt balans

Van VN tot Trump: hele wereld kijkt nerveus naar onrust in Midden-Oosten
Joe Biden. Foto: REUTERS

Volgens Witte Huis-woordvoerster Jen Psaki is de prioriteit van Amerikaans president Joe Biden ook de-escalatie. De Verenigde Staten veroordelen de aanvallen van Hamas en andere groepen op onder meer Jeruzalem, verklaarde Psaki dinsdag, en Bidens steun voor “Israëls veiligheid en legitieme recht om zichzelf en de bevolking te verdedigen, is fundamenteel en zal nooit wankelen”. Tegelijk benadrukte de woordvoerster dat Jeruzalem een plaats moet zijn van “co-existentie”: naast elkaar bestaan.

Vertegenwoordigers van de VS en Israël hebben onlangs gesproken over hoe uithuiszettingen van Palestijnen en het afbreken van hun huizen, “onze gedeelde belangen in een oplossing voor dit conflict” tegenwerken, aldus Psaki. Biden zou volgens een medewerker recentelijk ook brieven uitgewisseld hebben met Palestijns president Mahmoud Abbas, als onderdeel van de pogingen tot de-escalatie.

Psaki verklaarde dat de VS een tweestatenoplossing willen, die de enige manier is om “rechtvaardige en blijvende vrede” te bekomen. “Wij geloven dat Palestijnen en Israëliërs evenveel recht hebben op vrijheid, veiligheid, waardigheid en welvaart.”

Donald Trump

Van VN tot Trump: hele wereld kijkt nerveus naar onrust in Midden-Oosten
Donald Trump met Benjamin Netanyahu. Foto: EPA-EFE

Voormalig Amerikaans president Donald Trump, die veel uitgesprokener aan de zijde van Israël stond, schoof dinsdag op zijn blog ‘From the desk of Donald J Trump’ de schuld voor het escalerende conflict in Bidens schoenen: “Toen ik president was, stonden we bekend als het Vredespresidentschap, omdat Israëls tegenstanders wisten dat de Verenigde Staten pal achter Israël stonden en dat snel vergelding zou volgen als Israël zou worden aangevallen. Onder Biden wordt de wereld gewelddadiger en onstabieler, omdat Bidens zwakte en gebrek aan steun voor Israël leiden tot nieuwe aanvallen op onze bondgenoten. Amerika moet altijd achter Israël staan en duidelijk maken dat de Palestijnen een einde moeten maken aan het geweld, de terreur en de raketaanvallen, en duidelijk maken dat de VS het recht van Israël om zichzelf te verdedigen altijd krachtig zal steunen.”

België

België vraagt dan weer beide zijden het geweld te stoppen, dat minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès “onaanvaardbaar” noemde. “België roept op tot respect voor de status quo van de heilige plaatsen, het internationaal recht en de mensenrechten”, klonk het dinsdagochtend op Twitter, waarbij Wilmès zowel het afvuren van raketten vanuit de Gazastrook als de Israëlische raids veroordeelde. “We roepen op tot onmiddellijke de-escalatie.”

Daar roept ook de EU toe op. Volgens woordvoerder van de Europese Commissie Peter Stano, die zegt dat de EU “diep bezorgd” is, zijn onderhandelingen tussen Israël en Palestina over een langdurige oplossing noodzakelijk.

Door adb
AANGERADEN