Meer verontrustende thuissituaties bij kinderen en jongeren in 2020

Bron © BELGA

Het aantal verontrustende thuissituaties bij kinderen en jongeren is vorig jaar gestegen in vergelijking met een jaar eerder. Vooral het aantal situaties dat met hoogdringendheid wordt behandeld nam sterk toe. Dat meldt het Agentschap Opgroeien.

“Het is duidelijk dat corona de veerkracht van gezinnen in een kwetsbare situatie onder druk zet, maar we geloven dat intensieve samenwerking en ondersteuning gezinnen nu kan helpen”, zegt Niels Heselmans, woordvoerder van het Agentschap Opgroeien.

“Het aantal kinderen in verontrusting bij de ondersteuningscentra jeugdzorg steeg met 3,6 procent ten opzichte van vorig jaar”, zegt Heselmans. Hulpverleners kunnen bij die centra melding maken wanneer ze vermoeden dat kinderen en jongeren in een onveilige situatie opgroeien en dat de overheid moet tussenkomen.

LEES OOK.Vlaams Platform Kindermishandeling tekent beleid uit in strijd tegen geweld op kinderen

Vaker crisissen bij zelfde gezin

“In absolute aantallen gaat het over 12.184 kinderen en jongeren die ondersteuning krijgen, in vergelijking met 11.766 in 2019. Bovendien geven consulenten aan dat in gezinnen waar ondersteuning al loopt, meer crisissen moesten opgevangen worden. Aan alles merk je dat er de houdbaarheidsdatum van wat haalbaar is voor gezinnen in moeilijkheden het afgelopen jaar bereikt werd en de hulpvragen complexer werden. De ondersteuning van het netwerk viel grotendeels weg, terwijl dat vaak cruciaal is om gezinnen weer op pad te helpen.”

Ook bij de Vertrouwenscentra Kindermishandeling, die ook kunnen tussenkomen bij een vermoeden van kindermishandeling zonder maatschappelijke noodzaak, steeg het aantal unieke kinderen en jongeren, van 12.955 naar 13.051”, zegt Heselmans. “Bij 2.770 kinderen was er sprake van maatschappelijke noodzaak, een stijging van 9,3 procent tegenover 2019. De ernst wanneer er sprake is van verontrusting in 2020 ligt dus hoger dan de voorgaande jaren.”

“Wat na corona?”

Bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank bleef het aantal nieuw ingestroomde dossiers stabiel. “In 2019 telden we daar 3.686 nieuwe gedwongen ondersteuningsvragen bij verontrusting, afgelopen jaar stopte de teller daar op 3.665”, stelt Heselmans. “Globaal steeg het aantal kinderen of jongeren met een jeugdrechtbankdossiers omwille van verontrusting licht, naar 15.851 (+1 procent). Wat daarbij wel opvallend is: het aantal verontrustende situaties dat via hoogdringendheid werden aangemeld via het parket steeg van 1.165 naar 1.312 (+12 procent).”

LEES OOK. Sterke stijging van het aantal oproepen over partnergeweld en kindermishandeling: “Goed signaal, want dan kunnen we helpen” (+)

De globale cijfers stijgen dus slechts in beperkte mate, maar de vraag blijft wel: “wat na corona?”. “We hebben het gevoel dat de naweeën van de coronacrisis nog zullen volgen. Al zou het ook kunnen betekenen dat laagdrempelige partners zoals 1712, nupraatikerover.be, CLB’s of de lokale teams van Kind en Gezin vragen rond verontrusting sneller oppikken en in samenwerking met andere hulpverleners tijdig kunnen inspelen wanneer zwaar weer dreigt binnen een gezin.”

Personeelsinjectie

Het Agentschap wijst er nog op dat volgens een onderzoek er een significant tekort aan personeel is bij de ondersteuningscentra jeugdzorg en de sociale diensten van de jeugdrechtbank. “Naast een versterking van het personeel wil het Agentschap inzetten op administratieve vereenvoudiging, gedeelde verantwoordelijkheid met andere hulpverleners bij verontrustende situaties en een duidelijkere rol wanneer we als overheid ingrijpen en onze initiële tussenkomst niet langer nodig blijkt te zijn.

Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) kondigt alvast een bijkomende personeelsinjectie aan. Zo worden de sociale diensten van de jeugdrechtbank en de ondersteuningscentra jeugdzorg met 28 personeelsleden versterkt, en kunnen den ondersteuningscentra en de vertrouwenscentra kindermishandeling elk een beroep doen op 10 extra tijdelijke voltijdse medewerkers.

“We investeerden ook in 20 extra tijdelijke verblijfsplaatsen voor kinderen en jongeren, in combinatie met 40 trajecten intensieve begeleiding bij dreigende uithuisplaatsingen. Als we deze versterkingen duurzaam willen laten renderen, dan zullen we tegelijkertijd ook werk moeten maken van een doordachte aanpak van de werkprocessen en moeten we blijven zoeken naar de minst ingrijpende oplossing vanuit het perspectief van kinderen”, aldus de minister.

AANGERADEN