Jinnih Beels (Vooruit) op 1 september: “Situatie in het buitengewoon onderwijs is rampzalig”

 

 ©  Patrick De Roo

 

 ©  Patrick De Roo

1 / 2
Antwerpen -

‘Het voelt als de eerste schooldag’. Die zin hebben we door de versoepelingen van de coronamaatregelen de laatste weken en maanden geregeld gehoord. En vandaag is het de échte eerste schooldag, ook voor schepen van Onderwijs Jinnih Beels (Vooruit). En zij staat voor grote uitdagingen, zoals het schrijnende plaatstekort in het buitengewoon onderwijs.

Jan Stassijns

Voor 1 september schuift Gazet van Antwerpen traditiegetrouw aan tafel bij de Antwerpse schepen van Onderwijs. Jinnih Beels (Vooruit) gaat haar derde schooljaar in en ze blijft met dezelfde uitdagingen geconfronteerd worden: één op de vijf jongeren verlaat de middelbare school zonder diploma, het lerarentekort blijft zorgwekkend en er is nog steeds een nijpend capaciteitsprobleem in de stad, niet in het minst in het buitengewoon onderwijs.

 

 ©  rr

Ik wil u een open brief voorleggen van een moeder die op 1 september geen school heeft voor haar zoon. Dat moet voor bijzonder pijnlijk zijn om te lezen?

Jinnih Beels: “Ik begrijp haar. Elke ouder wil de zekerheid hebben dat zijn kind op 1 september een plekje heeft. Ze haalt iets erg fundamenteels aan: de vrije schoolkeuze. Maar er kan geen sprake zijn van vrije schoolkeuze voor iedereen zolang er niet genoeg plaatsen zijn. Tegen 2024 gaan we naar schatting zevenduizend plaatsen tekort hebben in het gewoon secundair. Het beleid heeft daar zeker voor een deel gefaald. Meld je Aan, het online aanmeldingssysteem, is geen ideale oplossing, maar het is op dit moment de enige, meest eerlijke manier om iedereen gelijke kans te geven op een school naar keuze. Ik kan alleen maar hopen dat we ooit die inhaalbeweging zo hebben kunnen maken dat elke ouder opnieuw 100% vrij kan kiezen.

Uit die brief kunnen we concluderen dat niet elke leerling een plekje heeft?

Daar hebben we voorlopig nog geen volledig zicht op. Met 99,9% zekerheid kan ik zeggen dat het in orde zal komen. Maar het zou kunnen dat deze moeder pas op 2 of 3 september weet waar haar zoon terecht kan. Het is niet zo dat er een tekort is in héél de stad. Er is een tekort in bepaalde wijken en in bepaalde richtingen, wat betekent dat er elders wel plaats is. Dat heeft ook te maken met perceptie, omdat wij, als ouders, kijken naar wat wij een goede school vinden. Dat is vaak een buikgevoel, maar na drie jaar schepen te zijn weet ik dat er in Antwerpen niet zoiets bestaat als een slechte school. Om het capaciteitsprobleem op te lossen, moeten we naast het bouwen van extra scholen ook die perceptie kunnen omkeren.”

En het buitengewoon onderwijs? Daar is de situatie een stuk problematischer

Zeg maar rampzalig. Op 1 september zijn er een 240-tal kinderen die geen plek hebben. Dat is schrijnend. Die kinderen zijn onze allerkwetsbaarste.

Is er een oplossing voor hen?

Dat kan thuisonderwijs zijn, maar een groot aantal kinderen komt daar niet voor in aanmerking. We zullen hen en hun ouders ook verder proberen helpen, maar structureel loopt het gewoon fout. Vorig jaar hebben we 400.000 euro vrijgemaakt om noodcapaciteit in te richten. Dit jaar hebben scholen gepuzzeld en zo zelf nog dertig plaatsen extra kunnen creëren. We zijn gaan lobbyen bij de minister voor extra middelen, maar voorlopig financieren we als stad alles zelf. Zo ook de 70-tal extra noodplaatsen dit schooljaar. En we starten met een proefproject IAC (Individueel aangepast curriculum, red. ) om dertig à vijftig kinderen te laten instromen in het gewoon onderwijs, met extra ondersteuning voor schoolteams en begeleiding voor leerlingen.

En dan nog zijn er 240 kinderen zonder school?

En zelfs dan… Het is interventierijden zoals bij de brandweer. Blussen en doorrijden. Daarom ook mijn pleidooi aan de Vlaamse ministers van Onderwijs en Welzijn, Ben Weyts (N-VA) en Wouter Beke (CD&V) om structureel en drastisch in te grijpen. Het buitengewoon onderwijs is jarenlang ondergefinancierd en stiefmoederlijk behandeld.

Dan is het nu toch tijd om te anticiperen op volgend schooljaar?

Dat doen we ook, maar je bouwt helaas geen school van de ene dag op de andere. Je hebt een doorlooptijd van minstens zes jaar. En een ‘gewone’ school bouwen kost al negen miljoen euro, laat staan een schoolgebouw aangepast aan het buitengewoon onderwijs. Er zijn twee infrastructuurprojecten opgestart, van het Stedelijk en het Katholiek Onderwijs. En ook het GO! denkt na om een aanbod te voorzien in de stad. Het is niet dat we niet willen, maar al die investeringen lonen pas binnen zes jaar. Deze legislatuur zal ik elke 1 september aan ouders en kinderen in het buitengewoon onderwijs moeten zeggen dat er voor veel onder hen geen plaats is.”

Vandaag start ook A’REA Up, dat het aantal jongeren dat zonder diploma de school verlaat, moet terugdringen. Ook dat blijft een grote uitdaging.

We konden niet blijven wachten op Vlaanderen. De ongekwalificeerde uitstroom in Antwerpen (22%) is dubbel zo hoog als het Vlaamse gemiddelde. We gaan van start met tien concrete acties, stadsbreed met alle netten. Er is voor het eerste een engagement getekend door alle partners, zoals ook welzijn, jeugdwerk, kinderopvang,,... Ook dit gaan we deze legislatuur niet opgelost krijgen, maar we hebben het over een plan op lange termijn dat, ongeacht het kleurenpalet aan partijen in de volgende stadsbesturen, verder zal lopen. We zullen dat ook evalueren en bijsturen waar nodig.

We moeten het ook over corona hebben. De discussie over het verplicht vaccineren laait op. Hoe kijkt u daar naar?

Er circuleert zo veel zever, zo veel fake nieuws, dat het de plicht is van de scholen om onze jongeren op een correcte manier te informeren. Het is gewoon levensgevaarlijk wat je soms leest. Jongeren zijn daar erg vatbaar voor. Maar ik ben geen voorstander om vaccinaties te verplichten, ook niet voor leerkrachten. Dat werkt contraproductief. Het is veel verstandiger om aanklampend te werken en mensen bijna te stalken en uit leggen waarom het belangrijk is om het wél te doen.

Heeft u wat vakantie gehad? Vorig jaar was het door corona ook een bijzonder hectische zomer.

Ik heb toch het gevoel dat ik er even tussenuit ben geweest, een wereld van verschil met vorig jaar. En ik hoop hetzelfde voor de leerkrachten, en directieleden en jeugdwerkers, dat ze konden bijtanken deze zomer om zich volledig te kunnen smijten. En dat in normalere omstandigheden. Je voelt ook dat iedereen blij is dat er terug meer kan, al mogen we natuurlijk niet vergeten dat het de coronapandemie nog niet achter ons ligt. Ook dat is belangrijk te blijven herhalen.

Gaat u opnieuw zelf voor de klas staan?

Ja, in september normaal al. Door corona heb ik dat vorig schooljaar maar een paar keer kunnen doen. Dat was bijzonder heftig en dat waren amper twee uurtjes. Dat is niets in vergelijking met wat onze leerkrachten dag na dag doen. Voor een klas van 25 kinderen staan, leerlingen met de meest uiteenlopende profielen… Doe het maar, he.”

Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten