Vierde grootste vervuiler van het land gaat zijn uitstoot onder de Noordzee opslaan (en Europa geeft er miljoenen subsidies voor)

BASF gaat vanaf 2025 in de Antwerpse haven CO2 afvangen, vloeibaar maken en per schip transporteren naar lege gasvelden onder de Noordzee. 

BASF gaat vanaf 2025 in de Antwerpse haven CO2 afvangen, vloeibaar maken en per schip transporteren naar lege gasvelden onder de Noordzee. ©  BELGA

Antwerpen -

Het chemiebedrijf BASF wil vanaf 2025 zijn uitstoot van CO₂ in de lucht in de Antwerpse haven elk jaar met ongeveer een kwart verminderen. Dat gebeurt door een innovatieproject dat BASF samen uitvoert met het bedrijf Air Liquide, en waarvoor Europa miljoenen euro subsidies geeft.

Christof Willocx

BASF stootte volgens de laatst beschikbare cijfers in 2019 ruim 3,4 miljoen ton CO₂ uit in Antwerpen. Daardoor is het de vierde grootste vervuiler van het land. Alleen Engie Electrabel, Total en ArcelorMittal doen slechter.

Maar BASF lanceert nu samen met Air Liquide, dat onder meer gespecialiseerd is in gassen, een ambitieus plan om de CO₂-uitstoot in Antwerpen fors terug te dringen. “We gaan vanaf 2025 het koolzuurgas CO₂ afvangen van vijf installaties op de site van BASF. Het gaat om installaties van BASF en Air Liquide”, zegt Frederik Pieters, manager van BASF. “We doen dat onder de naam Kairos@C (spreek uit: Kairos At Sea, Kairos is in de Griekse mythologie de god van ‘het juiste ogenblik’, red.). Voor die CO₂-besparing gebruiken we allerlei innovaties die nu al bestaan, maar die nog niet op een heel grote schaal zijn toegepast. Met dit project willen BASF en Air Liquide in de periode van 2025 tot en met 2034 een uitstoot van 14,2 miljoen ton CO₂ vermijden.”

CO₂ met schip naar Noordzee vervoeren

Hoe gaan beide bedrijven dat precies doen? “We gaan de CO₂ die bij het productieproces in vijf installaties vrijkomt, afvangen”, zegt Pieters. “De CO₂ gaat dan naar een centrale pijplijn in de Antwerpse haven, die door het consortium Antwerp@C zal worden gebouwd. Het gas zal dan vloeibaar worden gemaakt, zodat het met een schip kan worden vervoerd naar de Noordzee. Daar zal die CO₂ enkele kilometers onder de Noordzee worden opgeborgen, bijvoorbeeld in lege gasvelden in Nederland, Noorwegen of het Verenigd Koninkrijk. De CO₂ zal dus voor alle duidelijkheid niet in het zeewater terechtkomen.”

Kan die CO₂ nog vrijkomen uit die lege gasvelden? “Neen”, zegt Frederik Pieters. “Het gas dat vroeger uit die velden is gehaald, heeft er ook miljoenen jaren in gelegen. De CO₂ kan daar dus veilig worden opgeslagen.”

Frederik Pieters. 

Frederik Pieters. ©  RR

Uitstootrechten worden duurder

Als het project van start gaat, zal de productie van BASF een pak groener worden. “Door dit project zal BASF in de Antwerpse haven vanaf 2025 elk jaar zo’n kwart minder CO₂ uitstoten dan vandaag”, zegt Pieters. “We doen deze investering omdat BASF op groepsniveau de ambitie heeft om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. En we doen het ook vanwege de Green Deal in Europa. Het valt te verwachten dat de uitdeling van gratis uitstootrechten van CO₂ zal verminderen, en dat de prijs van uitstootrechten zal stijgen.”

BASF en Air Liquide krijgen voor dit project enkele miljoenen euro aan subsidies van het Europese Innovatiefonds. Over hoeveel geld het precies gaat, wil BASF nog niet zeggen.

CO₂ als grondstof gebruiken

Zou het niet beter zijn geweest als BASF de CO₂ niet zou opslaan onder de Noordzee, maar het in plaats daarvan als grondstof voor productieprocessen zou gebruiken? “Dat kan zeer interessant zijn, maar die techniek staat nu nog niet op punt”, weerlegt Pieters. “Je hebt heel veel betaalbare hernieuwbare energie nodig om dat te doen. Want met fossiele brandstoffen heeft zo’n project natuurlijk geen zin. Maar die hele grote hoeveelheid betaalbare hernieuwbare energie is er nu nog niet.”

Greenpeace is niet tevreden: “Beter CO₂ rechtstreeks terugdringen aan de bron”

Milieuorganisatie Greenpeace is niet helemaal tevreden met het project waarmee BASF CO₂ wil opvangen en stockeren onder de Noordzee. “Het is beter om in te zetten op efficiëntiewinst, innovatie en elektrificatie”, zegt Joeri Thijs, woordvoerder van Greenpeace België. “Koolstof afvangen van fossiele processen en onder de grond dumpen, zoals BASF wil doen, is in feite twee keer geschoten en altijd mis. Want ofwel lukt het en heb je een smak geld, waarvan veel belastinggeld, gestopt in het voortzetten van een fossiel systeem. Ofwel mislukt het, en belandt de afgevangen CO₂ door lekken in het systeem nog altijd in de atmosfeer. Wij vragen dus om een andere aanpak: het rechtstreeks terugdringen van de CO₂-uitstoot aan de bron.”

Greenpeace niet tevreden: “Beter rechtstreeks terugdringen aan de bron”


Milieuorganisatie Greenpeace is niet helemaal tevreden met het project waarmee BASF CO2 wil opvangen en stockeren onder de Noordzee.

“Het is beter om in te zetten op efficiëntiewinst, innovatie en elektrificatie”, zegt Joeri Thijs, woordvoerder van Greenpeace België. “Koolstof afvangen van fossiele processen en onder de grond dumpen, zoals BASF wil doen, is in feite twee keer geschoten en altijd mis. Want ofwel lukt het en heb je een smak geld, waarvan veel belastinggeld, gestopt in het voortzetten van een fossiel systeem. Ofwel mislukt het, en belandt de afgevangen CO2 door lekken in het systeem nog altijd in de ­atmosfeer. Wij vragen dus om een andere aanpak: het rechtstreeks terugdringen van de ­CO2-uitstoot aan de bron.”

Nu in het nieuws