Oppositie schiet energieakkoord af: “De berg heeft een muis gebaard” en “boerenbedrog”

“Het is een mager beestje”, reageert Peter De Roover (N-VA) © Belga

De Vlaamse oppositiepartijen in de Kamer schieten het energieakkoord van de federale regering af. “Too little, too late” en “de berg heeft een muis gebaard”, klinkt het bij N-VA, Vlaams Belang en PVDA.

jvhBron: BELGA

De regeringspartijen bereikten in de late uurtjes een akkoord dat de stijging van de energiefactuur moet helpen drukken. Het sociaal tarief krijgt een verlengstuk, er komt een verwarmingspremie van 100 euro en het btw-tarief voor elektriciteit gaat tijdelijk van 21 naar 6 procent.

N-VA: “Too little, too late”

Volgens N-VA is het allemaal een druppel op een hete plaat. “Too litte too late,” zegt Kamerfractieleider Peter De Roover. “Terwijl de energiefacturen voor de burgers al maanden stijgen, was de federale regering hopeloos verdeeld over hoe dit aan te pakken. Nu in februari, nu de lente er stilletjes aan komt, komt ze eindelijk met een zogezegde oplossing. In dit akkoord zit voor elke regeringspartij wat wils, maar voor de burger betekent dit geen fundamentele verlaging van zijn of haar energiefactuur”, aldus De Roover. “Echt substantieel helpt dit Vivaldi-monstertje niet in vergelijking met de geëxplodeerde energiefacturen.” Hij merkt ook op dat de btw-verlaging er komt van maart tot juni, maar dus niet op gas, terwijl die component in Vlaanderen meer doorweegt.

OPROEP. Heb jij een vraag over de energiemaatregelen? Stel ze hier

“Dit is te gek voor woorden. Voor de torenhoge facturen die de burgers deze winter kregen, door hoge prijzen maar ook hoger door verplicht thuiswerk of quarantaines, doet de regering helemaal niets. Daarnaast blijft voor gas de btw wel op 21 procent terwijl daar het grootste probleem zit. Zeker in Vlaanderen, waar meer op gas wordt verwarmd”, laakt De Roover. “Dat de regering die energiebron extra vervuilend noemt maar net zelf inzet op meer gascentrales, klinkt als een bijzonder ongepaste grap.” Hij wijst er nog op dat zijn partij voor een korting van 500 euro was.

Vlaams Belang: “Hoe wereldvreemd zijn die excellenties?”

Ook Vlaams Belang is niet te spreken over het akkoord. “Hoe wereldvreemd zijn die paars-groene excellenties?”, vraagt Kamerlid Wouter Vermeersch zich af. “Veel Vlaamse gezinnen liggen nu niet wakker van een verduurzaming van hun energieverbruik, maar wel van hoe ze hun gasfactuur aan het einde van deze koude wintermaanden zullen betalen.”

LEES OOK. Hoeveel korting leveren energiemaatregelen jou op? Krijgt iedereen cheque van 100 euro? Wat na tijdelijke btw-verlaging? (+)

Vermeersch vindt het ook niet kunnen dat de btw-verlaging niet geldt voor gas. “De grootste btw-brok wordt dus niet aangepakt omwille van groene hypocrisie. Dat is dramatisch voor vele gezinnen. Als deze regering elektriciteitscentrales op gas kan subsidiëren, moet ze ook de btw op de gasfactuur kunnen verlagen.”

Bovendien vreest hij dat de btw-verlaging op elektriciteit zal neerkomen op een vestzak-broekzakoperatie, door de latere aanpassing van de accijnzen. “En dat betekent ook dat we volgende winter opnieuw voor torenhoge facturen staan. Bovendien is het een extra last voor onze Vlaamse bedrijven, want btw is aftrekbaar, accijnzen niet.”

PVDA: “Boerenbedrog”

Ook PVDA is niet te spreken over het akkoord. “Een verlaging van de energiefactuur met zo’n 165 euro, terwijl die met meer dan 2.800 euro is toegenomen: dát is pas boerenbedrog. De berg heeft een muis gebaard”, reageert ex-voorzitter Peter Mertens. “Is de regering op de hoogte dat het de gasfactuur is die maal drie ging? Dat de koudste maanden niet tussen maart en juli vallen?”

LEES OOK. Eindelijk akkoord over lagere energiefactuur, maar binnen enkele weken moet discussie al opnieuw gevoerd worden (+)

Net als Vlaams Belang is PVDA een pleitbezorger van een permanente btw-verlaging voor elektriciteit én gas. “Dat levert gezinnen meer dan 500 euro op. Trouwens: met een vestzak-broekzakoperatie, waarbij de accijnzen deze zomer omhooggaan, zijn de mensen al helemaal niets”, aldus nog Mertens, die belooft dat zijn partij verder druk zal uitoefenen om de btw alsnog meer aan te pakken.

VVSG: “Betreuren dat maatregel niet geldt voor bewoners van woonzorgcentra”

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten betreurt dan weer dat de federale overheid niet is ingegaan op de verruiming van de maatregelen tot bewoners van woonzorgcentra en assistentiewoningen. “Dat hadden we gevraagd, want de energiekost stijgt ook in die voorzieningen”, aldus woordvoerder Nathalie Debast. “Dat kan nu leiden tot een hogere dagprijs, en dan betalen de bewoners de stijging. Mochten ze nog thuis wonen, zouden velen onder hen nochtans in aanmerking komen voor het sociale tarief.”

“Nog ruimer betreuren we dat de btw-verlaging niet geldt voor lokale besturen, enkel voor particulieren”, aldus Debast. “Anders dan bedrijven kunnen zij de btw niet recupereren. Eind 2021 schatte de VVSG de meerkost voor de Vlaamse lokale besturen op het vlak van energie in 2022 al op 37,5 miljoen. Wat de energiefactuur van de gemeenten betreft schatten we de uitgaven nu op 20% meer dan in 2020.”

Netwerk tegen Armoede: “Niet goed genoeg”

Het Netwerk tegen Armoede blijft ook na het akkoord pleiten voor structurele maatregelen om de energiefactuur te verlichten. “De energieprijzen blijven onbetaalbaar voor mensen onder of net boven de armoedegrens”, klink het.

De maatregelen die de federale regering aankondigde, zijn volgens het netwerk goed op korte termijn. Zo is de verlenging van het uitgebreide sociaal tarief tot 1 juli een goede zaak. Maar ze zijn niet voldoende om de gestegen prijzen te compenseren: “een eenmalige premie van 100 euro is niet voldoende als zelfs voor mensen met een sociaal tarief de energiefactuur is gestegen met 300 euro”.

Het Netwerk tegen Armoede pleit voor meer structurele maatregelen, want “dit zal niet de laatste energiecrisis zijn”. Zo moet er op lange termijn ook worden ingezet op een betere kwaliteit van huurwoningen, zodat die minder energie verbruiken en de factuur daalt.

Het netwerk wacht ten slotte af wat de plannen zullen inhouden rond de invoering van een zogenoemd cliquetsysteem voor elektriciteit.

Test Aankoop: “Onverantwoordelijk”

Consumentenorganisatie Test Aankoop heeft het akkoord verwelkomd, maar ze vindt dat het erg laat komt, te beperkt is in de tijd en onvoldoende om de sterke stijging van de prijzen de voorbije maanden het hoofd te bieden. Julie Frère, woordvoerster van Test Aankoop, zei op de RTBF-radio dat de federale regering blijk heeft gegeven van een zekere “onverantwoordelijkheid” door het dossier zo lang te laten aanslepen. Ze betreurt ook dat de compensatie alleen geldt voor de elektriciteitsfactuur, terwijl het de gasfactuur is die de voorbije maanden vooral gestegen is.

VBO: “Evenwichtige deal, maar ruimere energievisie nodig”

Volgens het Verbond van Belgische Ondernemingen vormt het akkoord “een evenwichtig pakket dat zowel de laagste inkomens als de middenklasse ten goede komt”. De werkgeversorganisatie pleit wel voor een ruimere visie op energie, “anders dreigt het een slag in het water te worden”.

Het VBO vreest dat zonder visie op de energiemix op langere termijn, het niet de laatste keer is dat we met oplopende prijzen worden geconfronteerd. “Zo’n saga dreigt zich in de komende jaren nog meermaals te herhalen als we in de ruimere discussie rond onze toekomstige energiemix verkeerde keuzes maken, die ons in de periode 2025-2035 zuur kunnen opbreken”, klinkt het in een persbericht.

De grote test volgt volgens het VBO op 18 maart, wanneer er normaal definitief knopen worden doorgehakt over het al dan niet langer openhouden van twee kernreactoren. “Afhankelijk van die keuze zal het scenario van de voorbije maanden zich nog meermaals herhalen of niet. De energiedeal van vandaag moet met andere woorden passen in een ruimere visie op onze energiemix in de periode 2025-2035. Anders dreigt het een slag in het water te worden”, stelt VBO-topman Pieter Timmermans.

De werkgeversorganisatie verwacht voorts dat de impact van het energieakkoord – de btw-verlaging, verwarmingspremie, en de verlenging van het sociaal energietarief – op de inflatie in elk geval “zeer beperkt en tijdelijk” zal zijn.

Unizo: “Ondernemers vallen uit de boot”

Het energieakkoord heeft voor ondernemers geen directe gevolgen. “Het schaadt hen niet, maar het baat ook niet”, zegt Unizo. De ondernemersorganisatie betreurt allereerst dat er niets wordt gedaan aan de hoge energiefactuur voor zelfstandigen en kmo’s. De tijdelijke btw-verlaging en eenmalige premie hebben betrekking op gezinnen.

Maar het akkoord is ook niet schadelijk voor de ondernemers. Unizo vreesde immers dat zij achteraf zouden moeten meebetalen aan een accijnsverhoging om de tegemoetkomingen voor gezinnen te compenseren. Dat blijkt niet het geval, zegt Unizo. Volgens de ondernemersorganisatie zal het accijns-cliquetsysteem dat de regering wil uitwerken, alleen betrekking hebben op residentiële klanten, dus de gezinnen. En niet op zelfstandigen en kmo’s, die net als gezinnen op het laagspanningsnet aangesloten zijn.

“We maakten er de voorbije weken een punt van dat ondernemers ook niet het kind van de rekening mochten zijn door accijnsverhoging achteraf. We zijn tevreden dat dat inderdaad niet zal gebeuren”, zegt Unizo-topman Danny Van Assche. Unizo kijkt nu naar de Vlaamse regering, in de hoop dat zij de openbaredienstverplichtingen vermindert. Op die manier zouden ook de energiekosten van de kmo’s enigszins getemperd worden.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten