Jan Fabre veroordeeld tot 18 maanden cel met uitstel voor seksueel ongewenst gedrag

Jan Fabre is vrijdag in Antwerpen veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden met uitstel. De kunstenaar stond er terecht voor feiten van geweld, pesterijen en seksueel ongewenst gedrag op de werkvloer, en voor aanranding van de eerbaarheid van één persoon. Een deel van de feiten waarvan hij werd beschuldigd, werd wel verjaard verklaard. Verschillende burgerlijke partijen, waaronder het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, krijgen een schadevergoeding.

jvh, aba

Fabre moet dus niet effectief de cel in, tenzij hij de komende vijf jaar nogmaals wordt veroordeeld. De rechtbank vindt zes van de twaalf tenlasteleggingen tegen Fabre bewezen, voor een zevende werd hij vrijgesproken. Dat laatste heeft bovendien tot gevolg dat vijf andere vermeende feiten in de tijd niet meer voldoende aansluiten bij de rest, en daarom verjaard zijn.

LEES OOK. “Ik loog dat ik een erectie had om haar uit haar lijden te verlossen”: getuigen over hoe het eraan toeging achter de schermen bij Jan Fabre (+)

Fabre wordt ook vijf jaar lang uit zijn rechten ontzet, en moet een schadevergoeding betalen aan de burgerlijke partijen in de feiten waarvoor hij werd veroordeeld. Provisioneel is dat bedrag op één euro per partij geplaatst.

“We zijn zeer tevreden over de uitspraak”, zegt Anne-Sofie Raes, advocate van de burgerlijke partijen. “Dit is een erkenning voor de slachtoffers, en ook voor slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag in het algemeen. Het patroon in de feiten is erkend door de rechtbank: Fabre ging altijd op dezelfde manier te werk.”

“Veroordeling omdat rechtbank hem wil wijzen op ernst van zijn handelingen”

In het vonnis staat te lezen dat de rechtbank een patroon ziet in de bewezen feiten. Daardoor werd één straf uitgesproken voor alle feiten samen. Fabre benaderde telkens jonge danseressen van zijn gezelschap persoonlijk, en ging over tot seksueel gerelateerde handelingen. Hij vernederde hen ook. Zelfs als dat niet de bedoeling was, had hij moeten weten dat het kwetsend kon overkomen. Fabre wordt dan ook veroordeeld tot een celstraf omdat de rechtbank hem wil wijzen op de ernst van zijn handelingen en de impact ervan op zijn slachtoffers, klinkt het, en hem ertoe wil aanzetten zich in de toekomst te beteren. Het uitstel moet een ontradend effect hebben.

LEES OOK. Burgerlijke partijen zien “mijlpaal” voor slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag na veroordeling van Jan Fabre

De rechtbank verwerpt ook de argumenten van de verdediging dat Fabre niet dé leidersfiguur van het theatergezelschap zou zijn. De hele werking van Troubleyn draait rond hem en zijn artistieke eisen, klinkt het, en hij besliste over het aanwerven van danseressen en het verdelen van de rollen. Er is bovendien geen duidelijk onderscheid tussen het werk bij Troubleyn en de fotoshoots met naaktfoto’s die Fabre persoonlijk organiseerde met bepaalde danseressen, meent de rechtbank.

LEES OOK. Vrouwen getuigen op proces tegen Jan Fabre: “Hij likte me, wreef over mijn billen en gaf een tongzoen. Ik voelde me aangerand”

De aanranding van de eerbaarheid van een van zijn voormalige medewerksters, met een ongewenste tongzoen, acht de rechtbank eveneens bewezen. Uit niets blijkt dat er een amoureuze relatie tussen de twee was, klinkt het, en Fabre kon niet weerleggen dat de kus verrassend en ongewenst was. De rechtbank wijst er ook op dat de toen 58-jarige Fabre een 23-jarige danseres van zijn gezelschap benaderde en kuste in een context die voortvloeide uit hun werkrelatie, wat op ongewenst seksueel gedrag op het werk wijst.

No sex, no solo

De feiten speelden zich af binnen danstheatergezelschap Troubleyn, waar volgens het Openbaar Ministerie jarenlang sprake was van een toxische werkomgeving. Verschillende voormalige medewerkers legden verklaringen af tegen Fabre, en stelden zich ook burgerlijke partij in de zaak.

LEES OOK. Jan Fabre biedt excuses aan in voorgelezen brief op proces: “Mijn cliënt is geen narcistisch en pervers opperhoofd” (+)

Volgens het Openbaar Ministerie liet Fabre zich in met een “oneindige lijst” aan publieke vernederingen, het systematisch negeren en afstraffen van mensen, het gebruik van bijnamen op basis van huidskleur of uiterlijk, seksuele avances, ongepaste aanrakingen, en het uitnodigen van danseressen op zijn hotelkamer. Fabre zou misbruik hebben gemaakt van zijn machtspositie ten opzichte van jonge danseressen om seks te vragen in ruil voor een grotere rol – “no sex, no solo”. Een volgens een medewerkster ongewenste kus leidde tot de aanklacht van aanranding van de eerbaarheid.

LEES OOK. Wie seks had geweigerd, stond ergens achteraan weggestopt: getuigenissen leggen ‘het systeem-Fabre’ pijnlijk bloot (+)

Fabre zelf, op het proces steeds vertegenwoordigd door zijn advocaten en ook vrijdag niet aanwezig voor het vonnis, erkende fouten te hebben gemaakt, maar ontkende dat het ging om strafbare feiten. De verdediging voerde ook verklaringen aan van medewerkers die wel achter Fabre bleven staan. Bij Troubleyn was volgens Fabre geen sprake van een angstcultuur of machtsmisbruik, maar kwamen de artistieke keuzes tot stand in gezamenlijk overleg. Tot 2018 werd er ook nooit melding gemaakt van de problemen die er volgens de burgerlijke partijen jarenlang waren, klonk het.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten