Meer hittegolven in West-Europa door veranderende straalstroom

Veranderingen in de straalstroom boven Eurazië, de grote luchtstromen op vijf à tien kilometer hoogte, spelen een belangrijke rol in de toename van het aantal hittegolven in Europa. Dat blijkt uit een nieuwe studie van een internationaal onderzoeksteam van het Potsdam-instituut voor Klimaatonderzoek, die dinsdag in vakblad Nature Communications verscheen. De wetenschappers putten uit waarnemingen van de voorbije veertig jaar.

Laurence TorckBron: BELGA

De onderzoekers stelden vast dat in Europa, vooral dan in West-Europa, het aantal hittegolven drie- tot viermaal sneller toenam dan in de rest van de noordelijke intermediaire gordel, zoals in de Verenigde Staten of Canada. Die extremen hangen samen met periodes waarin de straalstroom zich opsplitst in twee vertakkingen en zo een dubbele straalstroom vormt, periodes die almaar langer worden. De langere dubbele straalstromen komen bovenop de algehele temperatuurstijging van de door de mens veroorzaakte klimaatopwarming en leiden tot intensere hittegolven, klinkt het.

Bijna honderd procent van de hittegolftrends in West-Europa, en ongeveer dertig procent in heel Europa, valt te verklaren door deze langere dubbele straalstroom. Efi Rousi, de hoofdauteur van de studie, wijst er in een persbericht op dat de weersystemen in West-Europa doorgaans ontstaan in de Atlantische Oceaan en een afkoelend effect hebben. “Maar bij een dubbele straalstroom zwenken de weersystemen af naar het noorden en kunnen zich aanhoudende hittegolven ontwikkelen boven West-Europa”, zegt Rousi. In andere Europese regio’s, zoals in het Middellandsezeegebied, werken andere mechanismen, en zijn het eerder droge bodems die langdurige hittegolven in de hand werken.  

LEES OOK. Het wordt warm volgende week (maar geen 44 graden zoals de Amerikanen voorspelden)

Opwarming van het noorden

Zomerse hittegolven zijn uiteraard geen nieuw fenomeen in Europa. Wel nieuw is dat de periodes van hitte in Europa vaker voorkomen en intenser worden. “We verwachten dat het nog erger wordt”, zegt Rousi. 

Een mogelijke verklaring waarom de dubbele straalstroom langer aanhoudt, is volgens de onderzoekers de versterkte opwarming in het hoge noorden, zoals de landmassa’s van Siberië, Noord-Canada en Alaska. “Ook al is er verder onderzoek nodig naar het onderwerp, toch is één ding duidelijk: de dubbele straalstroom en haar toenemende duur zijn de sleutel om de huidige en toekomstige risico’s op hittegolven in West-Europa te begrijpen”, zegt Rousi.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten