Professor internationaal recht Jan Wouters: “Heisa over Iran-deal is storm in glas water”

Olivier Vandecasteele werd eind februari opgepakt in Iran, Ahmadreza Djalali zit al sinds 2017 in een Iraanse cel. Assadollah Assadi werd in ons land veroordeeld tot 20 jaar cel.  

Olivier Vandecasteele werd eind februari opgepakt in Iran, Ahmadreza Djalali zit al sinds 2017 in een Iraanse cel. Assadollah Assadi werd in ons land veroordeeld tot 20 jaar cel.  ©  rr

“Een storm in een glas water.” Zo omschrijft professor internationaal recht Jan Wouters (KU Leuven) de heisa die is ontstaan over het verdrag met Iran dat het mogelijk maakt veroordeelden naar hun thuisland over te brengen. Het parlement moet zich niet uitspreken over een gevangenenruil, aldus Wouters op Radio 1. Daarvoor kijkt hij naar diplomatiek overleg dat zich best in de luwte afspeelt.

jvhBron: BELGA

De bevoegde Kamercommissie stemt woensdag over een ontwerp dat een wettelijke basis biedt voor vijf verdragen, die zich allen situeren op het gebied van gerechtelijke samenwerking. Een van die verdragen wordt met Iran gesloten en zou het mogelijk maken veroordeelden terug te brengen naar hun thuisland.

LEES OOK. Heisa over Belgische gevangenenruil met Iran: wat is er aan de hand, wie willen we ruilen en openen we zo de doos van Pandora? (+)

De kwestie is delicaat. Het ligt immers bijzonder gevoelig dat bijvoorbeeld een veroordeelde Iraanse terrorist zou kunnen worden overgedragen aan Teheran. Niet alleen de oppositie hamert op die nagel, ook binnen de meerderheid leeft daarover bezorgdheid. Niet in het minst bij de groenen, waar de term “gijzelingsdiplomatie” viel.

“Heel keurig verdrag”

“Met het verdrag op zich is niets mis”, vindt professor Wouters. “Dit is een heel keurig verdrag.” Hij vindt dat twee zaken door elkaar worden gehaspeld. Er zijn enerzijds de verdragen die noodzakelijk zijn voor de internationale samenwerking rond strafzaken, en anderzijds discrete politieke onderhandelingen in verband met een aantal Belgen die daar in de gevangenis zitten.

LEES OOK. Zonder dat hij het weet, ligt hij aan de basis van omstreden deal: Olivier werd op reis van straat geplukt, vijf maanden later zit hij nog in Iraanse cel (+)

Het verdrag laat ook toe dat een land na een overbrenging gratie, amnestie of strafvermindering kan gunnen. Maar dat geldt in twee richtingen, aldus de professor. Het is volgens hem wellicht de bedoeling dat ook toe te passen op de Belgische ngo-medewerker die sinds februari vastzit in Iran, indien die man kan worden teruggehaald.

Kritiek

De professor relativeert de kritiek die bijvoorbeeld vanuit de Verenigde Staten is opgedoken. Alles wat met Iran te maken heeft, ligt daar immers gevoelig. “Men moet ons niks verwijten”, aldus Wouters. Andere landen hebben ook al deals gesloten met Iran over een gevangenenruil, ook de VS, “maar het is aan de regering en de diplomatie om daarover discrete onderhandelingen te voeren”.

Of het politiek opportuun is om met Teheran te onderhandelen over de overbrenging van bijvoorbeeld een veroordeelde terrorist, “is een heel andere kwestie, maar die heeft nu op zich niets te maken met het verdrag”, luidt het nog.

Ook prominent Amerikaans senator verzet zich

Het verzet tegen het protocol zwelt inmiddels aan. Ook Bob Menendez, de voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken in de Amerikaanse Senaat en lid van de Democratische partij, heeft nu zijn bezorgdheid geuit.

“Een verdrag tussen België en Iran moet de internationale verplichtingen van België nakomen en kan geen straffeloosheid verlenen aan Assadollah Assadi of iemand anders die verantwoordelijk is voor mensenrechtenschendingen en gruwelijke terroristische daden”, stelt Menendez in een tweet. “Iran moet ter verantwoording worden geroepen voor het steunen van terrorisme en het nemen van gijzelaars als hefboom.”

Ook een groep van dertien leden van het Huis van Afgevaardigden, bijna allen Republikeinen, protesteert in een brief aan premier Alexander De Croo tegen de deal. Onder hen Randy Weber, die zich zondag in een via Twitter verspreide videoboodschap al “geshockeerd” noemde over het Belgisch-Iraans protocol. Samen met twaalf collega’s, onder wie één Democrate, wijst hij op een resolutie die het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden eerder aannam, waarin steun wordt uitgesproken voor de wil van het Iraanse volk “voor een democratisch, seculier en niet-nucleaire” Iraanse republiek.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten