“Meer principe dan akkoord”: oppositie niet onder de indruk van deal over verlenging kerncentrales

Themabeeld ©   Peter Hilz

De regering kondigde vrijdagochtend aan dat het een princiepsakkoord heeft gevonden met Engie over de verlening van de levensduur van twee kernreactoren. Oppositiepartijen N-VA, Vlaams Belang en PVDA zijn echter niet onder de indruk. Werkgeversorganisaties Voka en VBO zijn wel tevreden, maar dringen aan op een snelle uitvoering.

jvh

Oppositiepartij N-VA is al bij al tevreden met de beslissing. “Een normale regering communiceert wanneer ze een écht akkoord heeft”, zegt Kamerlid Bert Wollants. “Maar na 21 maanden is het beter dan niets.”

LEES OOK. Kerncentrales blijven tien jaar langer open: wat staat er precies in het princiepsakkoord met Engie? En draaien wij nu op voor kosten en kernafval? (+)

Wollants vindt het wel verontrustend dat er pas in december een definitief akkoord moet zijn. “Dat is een jaar na de eerste deadline van premier Alexander De Croo. Het is nú het moment om door te zetten. Met elke maand dat we de beslissing uitstellen, wordt de kans kleiner dat we de kerncentrales operationeel kunnen krijgen in 2026.” Voor de N-VA moet er ook gesproken kunnen worden over de verlenging van méér dan twee kerncentrales.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Vlaams Belang: “Veel principieel en weinig akkoord”

Ook oppositiepartij Vlaams Belang heeft vragen bij het akkoord. Zo wijst de partij erop dat Engie het zelf niet heeft over een akkoord, maar over een “niet-bindende intentieverklaring”. Vlaams Belang schiet het “principeakkoord” met Engie echter niet helemaal af. Dat de ontmanteling van de oude centrales en het nucleair afval voor rekening van Engie blijven, is volgens de partij een goede zaak. “Het is goed dat de verwerking van kernafval voor Engie zou zijn, maar er is geen enkel zicht op de investeringen die Engie van de overheid zal vergen”, klinkt het.

LEES OOK. Federale regering en Engie sluiten princiepsakkoord over verlenging kerncentrales: “Gezinnen en bedrijven kunnen nu op beide oren slapen”

De partij stelt wel vraagtekens bij de bevoorradingszekerheid, met name in de periode tussen de voorziene sluiting van de centrales in 2025 en de geplande heropstart in november 2026. “De kerncentrales gaan een jaar niet draaien, hoe gaan we onze energiebevoorrading dan oplossen?”, vraagt Kamerlid Reccino Van Lommel zich af.

Vlaams Belang blijft het ook betreuren dat de voorziene verlenging beperkt blijft tot 10 jaar. Die periode is “onnodig kort”, meent Van Lommel. “Een periode die allicht te kort zal zijn om nieuwe kerncentrales te bestellen en op te leveren, gezien het ziekelijk onvermogen van Belgische regeringen om akkoorden te sluiten en te hervormen. Ook het gewenste uitstel van de sluiting van Tihange 2 tot volgend jaar na de winter is niet besproken. Nochtans zou dat mits de nodige veiligheidsmaatregelen mogelijk moeten zijn”, besluit Van Lommel.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

PVDA: “Factuur doorgeschoven naar de samenleving”

Ook PVDA is niet te spreken over het akkoord. Volgens Kamerlid Peter Mertens verbreekt de regering haar beloftes. “De rode lijnen die de regering eerder neergezet heeft worden nu duidelijk overschreden. De kosten voor de verlenging worden doorgeschoven naar de werkende klasse. Met deze Engie-deal gaat de regering plat op de buik voor Engie-Electrabel”, stelt Mertens.

LEES OOK. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez: “En nu kijken of we meer dan twee kernreactoren kunnen verlengen”

Volgens Mertens had de regering twee “rode lijnen” getrokken in de gesprekken met energiebedrijf Engie. De regering zou geen exploitant worden en niet betalen voor het kernafval. Maar volgens Mertens breekt de regering nu beide beloftes. Zo richt de regering samen met Engie een vennootschap op. “Dat ze geen rechtstreekse exploitant wordt, is dus slechte politieke prietpraat. Keer op keer is aangetoond dat in dergelijke publiek-private samenwerkingsverbanden de winsten voor de privé zijn, de verliezen voor de samenleving”, aldus Mertens.

Daarnaast maakt de regering zich sterk dat de kosten voor het kernafval voor de exploitant zijn, maar volgens Mertens geeft de regering tegelijk toe “dat de overheid boven een bepaald, vooraf vastgelegd maximumbedrag zal opdraaien voor alle meerkosten”. “Experts zeggen dat die kosten vandaag onderschat worden. Deze intentieverklaring zal de factuur in de toekomst dus bij de belastingbetaler leggen”, meent Mertens.

Volgens de PVDA toont de communicatie van Engie, dat het niet heeft over een principeakkoord maar over een “niet-bindende intentieverklaring”, dat het bedrijf nog meer wil binnenhalen. Mertens: “De multinational wil altijd maar meer. Minister Van der Straeten heeft ondertussen wel al een bocht van 180 graden gemaakt, en al haar beloftes en principes gebroken.”

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Werkgevers tevreden, maar vragen snelle uitvoering

Werkgeversorganisaties Voka en VBO zijn wel tevreden met het akkoord, maar beide organisaties onderstrepen wel dat het belangrijk is om het akkoord snel te finaliseren en uit te voeren. “Het is van essentieel belang dat er onmiddellijk gestart wordt met de verdere voorbereidingen om de twee kerncentrales langer op te houden. Enkel zo wordt de levensduurverlenging ook praktisch haalbaar, kan de toeleverketen tijdig in orde worden gebracht, en kan de uraniumbrandstof worden geregeld, zodat de reactoren tegen de start van de winter van 2026-2027 operationeel zijn”, aldus Frank Beckx, directeur van het Kennis- en Lobbycentrum bij het Vlaams netwerk van ondernemingen.

Met de energieschaarste die dit najaar dreigt en de energieprijzen die de pan uit rijzen, dringt Voka er bovendien op aan stappen te ondernemen om Doel 3 en Tihange 2 open te houden in de komende winter. “We moeten alles op alles zetten om te vermijden dat we in ons land noodplannen moeten activeren, want die maken de economische schade alleen maar groter”, klinkt het nog.

“We zijn tevreden met het princiepsakkoord. Het is nieuwe stap in het verlengen van de kernreactoren en geeft dus ons land en zijn economie meer vertrouwen naar de toekomstige bevoorradingszekerheid toe”, aldus Pieter Timmermans, CEO van het Verbond van Belgische Ondernemingen. “Het princiepsakkoord vormt de noodzakelijke basis voor de concrete afspraken die in de komende maanden wel met bekwame spoed zullen moeten uitgewerkt worden. Het VBO rekent er op dat dit, net zoals de voorbije weken, op een constructieve wijze kan gebeuren.”

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Milieuorganisaties kritisch: “Enorm financieel risico”

Ook de milieuorganisaties Greenpeace, Bond Beter Leefmilieu en Canopea (IEW) uiten kritiek op het akkoord. Ze spreken over “een enorm financieel risico”, en noemen het akkoord “het grootste geschenk ooit voor Engie”. Dat de regering nu winsten en verliezen zal delen, bewijst volgens hen dat “kernenergie economisch niet rendabel is”. Belgische burgers moeten door het akkoord nu driemaal betalen, aldus de organisaties. “Voor de financiële risico’s verbonden aan de gedeelde uitbating van de reactoren, voor meer kernafval waarvoor Engie een ‘plafond’ zal bekomen, en voor fossiele subsidies voor de gascentrales”, klinkt het.

Dat ‘plafond’ houdt in dat Engie de kosten draagt voor het beheer van kernafval en splijtstoffen tot een bepaalde drempel, waarna de overheid de kosten draagt. Over hoe hoog dat plafond precies zal zijn, wordt er de komende maanden gediscussieerd. Volgens Jan Vande Putte, energie-expert bij Greenpeace België, is zo ‘n plafond “altijd Engie’s ultieme doel geweest”. Ze noemen het akkoord daarom het “grootste geschenk ooit voor Engie”. De organisaties wijzen op andere oplossingen om de afhankelijk van fossiele brandstoffen te minderen, zoals een verlaging van de maximumsnelheid en een verdere uitbouw van wind op zee.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten