EU-landen bereiken deal over verminderen gasverbruik

 ©  REUTERS

De lidstaten van de Europese Unie zijn het dinsdag eens geraakt over een vrijwillige vermindering van het gasverbruik met 15 procent. Dat moet de afhankelijkheid van Russisch gas doen afnemen. Het akkoord voorziet ook in de mogelijkheid om een alarm te activeren over de bevoorradingszekerheid, waardoor de afname van de vraag naar gas verplicht zou worden.

jvh

Dat werd dinsdag bekendgemaakt na afloop van een vergadering van de Europese ministers van Energie. “De EU is verenigd en solidair. De beslissing van vandaag toont duidelijk aan dat de lidstaten pal zullen staan tegen elke Russische poging om de EU te verdelen door de energiebevoorrading als wapen in te zetten”, verklaarde de Tsjechische minister Jozef Sikela na afloop.

Dat het tot een akkoord kwam, was niet zo vanzelfsprekend. Verschillende landen hadden twijfels geuit over het voorstel dat de Europese Commissie vorige week lanceerde. Anderen waren gewoon tegen het plan en ook België plaatste voorbehoud. “Het bleek toch geen mission impossible”, tweette het Tsjechische voorzitterschap.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

De 27 kwamen overeen hun vraag naar gas met 15 procent te doen dalen tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023 met maatregelen die ze zelf mogen invullen, en dat vergeleken met het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Elk land zal zich inspannen om dat doel te bereiken. De Raad voorziet echter in een aantal uitzonderingen en mogelijkheden om een afwijking te vragen. Op die manier wil de Raad rekening houden met de specifieke situatie van lidstaten en wil hij verzekeren dat gasverminderingen effectief zijn in de toename van de bevoorradingszekerheid.

Afwijkingen

Zo kunnen lidstaten een afwijking vragen indien ze een beperkte interconnectiviteit hebben met andere lidstaten en als ze kunnen aantonen dat hun exportcapaciteit of binnenlandse LNG-infrastructuur worden gebruikt om gas ten volle naar andere landen te vervoeren. België valt als doorvoerland onder die voorwaarde. Een afwijking is ook mogelijk als lidstaten hun opslagdoelstelling hebben overschreden, als ze sterk afhankelijk zijn van gas als grondstof voor hun kritische industrie of als hun consumptie het voorbije jaar met minstens 8 procent is toegenomen vergeleken met het gemiddelde van de voorbije vijf jaar.

Bij de keuze van maatregelen om het verbruik te doen dalen, zullen de lidstaten de voorrang geven aan ingrepen die geen impact hebben op gezinnen en diensten die essentieel zijn om de samenleving te laten draaien, zoals kritieke infrastructuur, gezondheidszorg en defensie. Het is de bedoeling dat de lidstaten hun nationale noodplannen updaten, waarin de maatregelen staan die ze plannen om het verbruik te doen dalen, en dat ze regelmatig verslag uitbrengen bij de Europese Commissie over de geboekte vooruitgang.

LEES OOK. Gasprijs stijgt tot hoogste niveau sinds begin maart, brandstofprijzen dalen wel: dit moet je weten

Het akkoord is een uitzonderlijke maatregel, die voor een beperkte periode zal gelden. Voorlopig geldt het voor een jaar. Tegen mei 2023 zal de Commissie nagaan of een verlenging nodig is en dat in het licht van de toestand op dat ogenblik.

Van der Straeten: “Heel goede zaak”

Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) noemt de deal een heel goede zaak voor onze gezinnen en bedrijven. “Als we als geheel naar een vermindering met 15 procent gaan, dan wordt de komende winter geen probleem en zal alles rustig blijven”, verzekerde de minister.

België was een van de landen die een kanttekening hadden geplaatst bij het voorstel dat de Europese Commissie vorige week lanceerde om het verbruik van gas in de Europese Unie de komende maanden met 15 procent te doen dalen. Ons land heeft maar 5 procent gas uit Rusland. De meerderheid is afkomstig uit Noorwegen en Engeland, of komt binnen via de terminal in de haven van Zeebrugge. Het leeuwendeel aan gas dat binnenkomt, exporteren we nadien naar Frankrijk en Duitsland: grosso modo twee- tot driemaal het eigen verbruik.

Het was voor België van belang dat we die rol kunnen blijven spelen, legt Van der Straeten uit. De uitzondering die ons land verkreeg, houdt in dat het gas dat we importeren om nadien weer uit te voeren, niet in rekening wordt gebracht. “Op die manier kunnen we te allen tijde onze infrastructuur gebruiken om minder afhankelijk te zijn van Russisch gas.”

Het akkoord slaat in eerste instantie op vrijwillige maatregelen. Indien vijf landen een alarm afkondigen en aangeven dat ze in de problemen raken, treedt de verplichting in werking. “Alle landen, ook België, hebben een winterplan klaar waar die maatregelen al inzitten en die verder worden uitgerold”, aldus de minister. Het gasverbruik in ons land is sinds begin dit jaar met 22 procent gedaald.

In datzelfde winterplan wordt de elektriciteitsproducenten gevraagd of het geplande winteronderhoud tot het voorjaar kan worden uitgesteld. Volgens Van der Straeten heeft Engie Electrabel dat intussen toegezegd voor kerncentrale Doel 2. Het onderhoud dat tussen 18 februari en 23 maart zou plaatsvinden, staat een maand later geprogrammeerd.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten