Marijn Devalck over online zetten geschrapte ‘Kampioenen-afleveringen’: “Duidelijk dat de VRT op zijn stappen terugkeert”

Na het schrappen van enkele afleveringen van ‘FC De Kampioenen’, en de ophef die daarop volgde, heeft de VRT beslist om haar beleid aan te passen. Uitzendingen met achterhaalde beeldvorming krijgen voortaan een disclaimer. Die zal de kijker erop wijzen dat ze mogelijk niet langer stroken met de normen en waarden van vandaag. Inhoudelijk een goede zet, vindt acteur Marijn Devalck. “Al is het zoals ‘roken is dodelijk’ op een pakje sigaretten: het staat er, maar niemand leest dat.”

Benjamin Praet en Lien Lammens

Eind juli raakte bekend dat de VRT Sinterklaas kampioentje zou schrappen, een aflevering van FC De Kampioenen uit 1996 waarin Xavier Waterslaeghers Zwarte Piet speelt. Daarmee tikte de teller van de zwarte lijst aan tot negentien. Eerder werden al verschillende andere afleveringen offline gehaald die racistische, seksistische, homofobe of stereotiepe opmerkingen bevatten, of waarin veroordeelde gastacteurs meespelen.

Tot vandaag kon een publicatiestop bij de openbare omroep op basis van verschillende argumenten. Omdat een persoon die is gelinkt aan het programma is veroordeeld voor ernstige criminele feiten, bijvoorbeeld, zoals pedofilie. Dat is van toepassing op de passages van Guy Van Sande in Witse. Of omdat er objectieve redenen zijn waardoor de VRT het materiaal niet meer mag uitzenden. Denk aan rechtenkwesties, of afgelopen of gewijzigde contracten. In beide gevallen zal in de toekomst niets veranderen.

‘Fawlty towers’

Anders wordt het wanneer het taalgebruik en de situaties in ouder aanbod niet meer stroken met de normen en waarden van vandaag, zoals geldt voor de meeste gewipte afleveringen van FC De Kampioenen. Daar zal de VRT vanaf nu een disclaimer plaatsen die duidelijk maakt dat de inhoud vloekt met de tijdgeest. “De publieke omroep vindt dit beleid beter passen bij zijn rol, zonder zelf te moeten beslissen wat elke Vlaming nog wel of niet mag bekijken”, klinkt het.

 ©  VRT-TV1

LEES OOK. Cast van ‘FC De Kampioenen’ schrijft open brief: “Nooit de bedoeling gehad om te stigmatiseren of te polariseren”

Concreet krijgen dergelijke uitzendingen deze kanttekening mee: “Dit programma kan achterhaalde stereotypes of taal bevatten. Het wordt aangeboden zoals het destijds is gemaakt en voldoet mogelijk niet meer aan de huidige normen en waarden van de Vlaamse samenleving. Door hierop te wijzen, willen we bijdragen aan een open debat en een inclusieve samenleving.”

Een soortgelijke disclaimer wordt overigens al vaak gebruikt door andere omroepen en streamingdiensten: Disney+ doet het bij veel oudere tekenfilms, BBC bij pakweg een omstreden uitzending van Fawlty towers. Maar de geschrapte afleveringen van FC De Kampioenen worden voor de duidelijkheid niet opnieuw opgenomen in het lineaire zendschema – het ‘klassieke’ tv-kijken, zeg maar. Ze worden evenmin actief gepromoot en enkel online teruggeplaatst op VRT Max.

Roken is dodelijk

Bij de VRT klinkt het dat er geen druk kwam van minister van Media Benjamin Dalle (CD&V), maar dat de discussie intern is gevoerd na de commotie van de voorbije zomer. En dat de geesten zijn gerijpt. Daarmee halen ook de acteurs van FC De Kampioenen hun slag thuis: tien van hen riepen in een open brief op om de afleveringen weer beschikbaar te maken en te voorzien van “constructieve duiding”. Een petitie onder de fans met diezelfde boodschap werd dan weer tienduizenden keren ondertekend.

LEES OOK. Scenarist en vader van ‘Bieke’ René Swartenbroekx niet te spreken over schrappen FC De Kampioenen-afleveringen: “Hoe hypocriet” (+)

Marijn Devalck (71), die de rol vertolkt van Baltasar Boma, is blij met de aanpassing. “Ik denk dat het duidelijk is dat de VRT op zijn stappen terugkeert. Want wees eerlijk: niemand was verheugd dat die afleveringen verwijderd werden. Wij hebben toen bij wijze van verontschuldiging een open brief geschreven waarin onder meer stond dat de cast de beslissing betreurde. Maar die ook aanvechten, hebben we niet gedaan. De VRT heeft nu eenmaal dat recht.”

Wel vraagt Devalck zich af wat de impact is van die disclaimer. “Die duiding toevoegen is beter dan botweg schrappen, maar je kunt dat een beetje vergelijken met het label Roken is dodelijk op een pakje sigaretten: het staat er, maar niemand leest dat.” En dat de afleveringen niet terugkeren in het lineaire zendschema, begrijpt hij niet: “Zo beschouw je ze nog altijd als een verboden vrucht waarvoor kijkers straks massaal de dvd-boxen in huis gaan halen. Eigenlijk is het zelfs een aanfluiting voor wie ze gemaakt heeft.”

Aangeboden door onze partners

Lees ook