China smoort protest in de kiem met enorme machtsontplooiing: toevallige passanten worden aangehouden op straat

“Toon eens je gsm, je hebt toch niet één van de verboden apps staan?” In de verschillende Chinese steden waar afgelopen weekend protesten plaatsvonden tegen de strenge coronamaatregelen, wordt gereageerd met meer blauw op straat. De politie werpt barricades op, fouilleert er mensen en doorzoekt gsm’s op verboden apps of foto’s van de protesten. Betogers worden opgebeld of thuis bezocht en ondervraagd. De massale aanwezigheid van de politie lijkt een heropleving van de protesten te verhinderen.

Thibaut Renson, adbBron: Reuters, Belga, BBC, Guardian, CNN

Na de – naar Chinese normen – grote protesten tegen de coronamaatregelen, meldden internationale media maandag alleen nog kleinere acties her en der. In de hoofdstad Peking en metropolen zoals Shanghai, Guangzhou en Hangzhou zijn ordetroepen sinds maandag steeds zichtbaarder op straat.

Aangezien er amper demonstranten waren, hield de Chinese politie dan maar toevallige passanten aan op de plekken in Shanghai en Peking waar dit weekend protesten uitbraken. Burgers werden gefouilleerd en hun gsm’s doorzocht.

De politie was op zoek naar telefoons met zogenaamde virtuele privénetwerken (VPN’s) en de Telegram-app. VPN’s zijn voor de meeste burgers in China illegaal, en berichtendienst Telegram wordt op het Chinese internet geblokkeerd. Beide netwerken zouden door de demonstranten gebruikt zijn om zich onder de radar te organiseren.

Volgens BBC-journalist Edward Lawrence, die zondag hardhandig opgepakt was, dwong de politie in Shanghai maandag mensen ook om foto’s van de protesten te verwijderen op hun gsm. In China’s grootste stad was een grote politiemacht op de been nadat op sociale media oproepen tot nieuwe protesten waren gedaan. Langs de straat Wulumuqi waren dranghekken geplaatst om er grote samenscholingen zoals afgelopen weekend te voorkomen. Er werden volgens reporters ter plaatse meerdere mensen gearresteerd.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Politie en vervroegde vakantie

Maandagochtend kwam nog een duizendtal mensen op straat in Peking, maar maandagavond omcirkelden tientallen politiewagens, vele met hun zwaailichten aan, een centraal metrostation. Agenten in uniform en in burgerkleding patrouilleerden in de straten errond, bewaakten uitgangen van stations en hielden voorbijgangers tegen voor ondervraging.

Met name de promenade langs de Liangma-rivier, in de diplomatieke wijk van de hoofdstad, werd goed beveiligd. Daar hadden zondagavond nog honderden mensen actiegevoerd. Een deelnemer zegt aan AFP dat zij en vijf vrienden intussen opgebeld en ondervraagd zijn door de politie van Peking. Een vriend die de telefoon niet opnam, kreeg thuis een agent over de vloer, klinkt het.

De vrouw, die anoniem wil blijven, zegt dat de agent die haar opbelde “mijn naam zei en me vroeg of ik naar de Liangma-rivier ging gisteravond”. “Hij vroeg heel specifiek hoeveel mensen er waren, hoelaat ik ging, hoe ik erover had gehoord. De politie benadrukte dat het protest van gisteravond illegaal was, en als we eisen hadden, dat we die via de reguliere kanalen kunnen indienen.”

De agent maande haar aan niet naar toekomstige protesten te gaan. Toch zegt de vrouw dat ze haar best zal doen om protesten te blijven bijwonen, maar ze zou zich de volgende keer beter voorbereiden. Volgens een journalist van AFP controleerde de politie zondag van de meeste betogers geen identiteitsdocumenten, dus het is onduidelijk hoe de identiteiten van actievoerders achterhaald werd.

De intimiderende machtsontplooiing leek maandag effect te hebben, met opvallend lege straten. Hoewel via versleutelde berichtenapps een betoging gepland was, waren er weinig deelnemers te zien.

De politie was nadrukkelijk aanwezig in Peking maandagavond. ©  AP

LEES OOK: Ze durven zelfs “weg met Xi Jinping” te roepen: “Zulke opstanden zijn we niet gewoon in China”

De Tsinghua staatsuniversiteit in Peking, waar zondag grote protesten plaatsvonden, bood maandag een gratis bus aan om studenten vervroegd aan hun vakantie te laten beginnen.

In Hongkong toonden wel tientallen betogers, onder meer aan de Chinese University of Hong Kong, hun solidariteit met de protesten doorheen China.

Een protestactie in Hongkong maandag. ©  EPA-EFE

Censuur

De burgerlijke ongehoorzaamheid die de demonstranten afgelopen weekend inspireerde om op straat te komen is in China ongezien. Er werd in de eerste plaats geprotesteerd tegen de harde lockdowns waarnaar president Xi Jinping teruggrijpt nu de coronacijfers in het land op het hoogste niveau staan sinds de start van de pandemie, maar er lijkt ook een ruimere ontevredenheid en drang naar meer vrijheid te groeien. De Chinese politie rukte massaal uit om het protest de kop in te drukken.

LEES OOK: Ze zijn de lockdowns beu, maar er is ook meer aan de hand: waarom Chinezen massaal op straat komen om te protesteren

Terwijl de Chinese staatsmedia geen melding maakten van de protesten, riepen de krantencommentatoren lezers wel op om zich aan de coronamaatregelen te houden. Berichten over de protesten worden gecensureerd op sociale media zoals Weibo.

Op Twitter, dat verboden is in China, worden tweets over de protesten begraven onder spam. Vermoedelijke bot-accounts van de staat postten talloze pornografische posts en reclame voor prositutie of gokken bij Chinese hashtags van de grote steden, om zoekopdrachten te saboteren.

De tv-zenders knippen daarnaast zo veel mogelijk beelden van voetbalfans zonder maskers uit hun uitzendingen van het WK voetbal, om de frustraties te drukken over het contrast tussen het coronabeleid van China en de rest van de wereld.

VN: “Recht op vreedzaam protest”

Volgens analisten is het onwaarschijnlijk dat China voor april weer opengaat en heeft het daarvoor een doeltreffende vaccinatiecampagne nodig. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken ontkende dat er protest is en zei dat de autoriteiten hun Covid-beleid aangepast hebben op basis van de “realiteit ter plaatse”. “Wij geloven dat met het leiderschap van de Chinese Communistische Partij en het Chinese volk onze strijd tegen Covid-19 succesvol zal zijn.”

De Verenigde Naties benadrukken ondertussen dat mensen in het land en elders het recht hebben om bijeen te komen en zich vrij te uiten. “We geloven in het belang van het recht van de mensen om zich vreedzaam te verzamelen en zich te verenigen, het recht om vreedzaam te protesteren”, zei een VN-woordvoerder maandag in New York. De VN roepen de Chinese autoriteiten op om dat recht te waarborgen.

De protesten, de grootste sinds die van 1989 voor democratische hervormingen die bloedig werden neergeslagen, lieten de financiële markten niet onberoerd. De olieprijzen daalden en de Chinese aandelen en munt gingen onderuit.

Aangeboden door onze partners

Lees ook

Hoofdpunten