Van volksfiguur tot gevallen engel

1985: Vangheluwe bij paus Johannes Paulus II tijdens diens bezoek aan ons land. blg Foto: © BELGA

Hij was een vaderfiguur voor veel jonge mensen, een herderlijke vriend voor veel West-Vlaamse katholieken, een ruimdenkend man met wie je een goed gesprek kon hebben. Die man, bisschop Roger Vangheluwe, droeg echter een vreselijk geheim met zich mee. Dirk Musschoot

Roger Vangheluwe werd op 7 november 1936 geboren in Roeselare. Op 1 februari 1963 werd hij in zijn geboortestad priester gewijd. Mensen die hem toen hebben gekend maar nu niet met naam en toenaam in de krant willen, hebben goeie herinneringen aan de jonge Vangheluwe: 'Een volkse jongen die met iedereen goed overweg kon'. Een vrouw die destijds met hem wiskunde studeerde, gooit de telefoon neer als we zijn naam laten vallen.

Van 1968 tot 1984 was Roger Vangheluwe professor aan het Grootseminarie van Brugge, in 1969 werd hij vicaris voor het district centrum (Izegem, Roeselare, Staden en Tielt).

In 1985 volgde hij in Brugge de legendarische bisschop Emiel-Jozef De Smedt op. 'Dat was geen geringe opgave', herinnert priester Joris De Jaeger (88) zich. 'Ik herinner mij hem als een fijn mens. Toen in juni 1987 - ik was toen deken in Harelbeke - op een ochtend een hartinfarct kreeg, stond hij diezelfde namiddag al aan mijn ziekbed in Oostende. Hij was altijd zeer betrokken.'

Roger Vangheluwe werd bisschop van álle Bruggelingen. 'Hij reed op zijn fiets door de stad, groette en praatte met iedereen', zegt CD&V-senator en Bruggeling Pol Vandendriessche. 'Hij ging naar het voetbal en dronk graag een pint.'

Vangheluwe kon jonge mensen begeesteren, hen opnieuw naar de kerk krijgen, jonge mannen en vrouwen doen kiezen voor een ambt in de Kerk. 'Ik beschouwde hem zo'n beetje als mijn geestelijke vader', zegt de jonge priester Wim Van Gheluwe (29). 'Hij werkte aanstekelijk. Enkele maanden geleden heb ik hem nog uitgenodigd op de school waar ik lesgeef. Iedereen was enthousiast.'

Bisschop Vangheluwe liet nu en dan blijken dat hij vooruitgang wilde in de Kerk. Velen herinneren zich zijn démarche om vrouwen meer bevoegdheden te geven. Rome heeft hem toen doen inbinden.

'Vooruitstrevend?' snuift ex-priester Rober Betune. 'Hij heeft mij uit mijn ambt gezet omdat ik een vrouw had. Voor gescheiden mensen heeft de Kerk ook al geen plaats. Wat deed die bisschop intussen?'

Wat hij intussen deed, weten we nu. Maar ook dat hij geregeld conferenties gaf waar graag naar hem geluisterd werd. Over het lijden bijvoorbeeld. Hij zei toen dat 'de band tussen lijden en immoreel gedrag niet vanzelfsprekend is'. En ook: 'De lijdende christen richt zijn leven in naar het voorbeeld van Jezus. Zo kan een mens bevrijd worden van de druk van alle leed.'

In een interview met deze krant in februari van dit jaar, naar aanleiding van zijn zilveren bisschopsjubileum, zei Vangheluwe te weten dat 'er mensen zijn die mij niet graag hebben en mij hard aanpakken'. Hij zei er toen niet bij waarop dat sloeg. Tijdens zijn jubileumviering las de pauselijke nuntius in ons land een brief voor van paus Benedictus: 'In de uitoefening van uw ambt hebt u als herder steeds uw priesters en het gelovige volk liefde en vriendelijkheid betoond...'

De voorbije twee weken leek bisschop Vangheluwe wat afwezig. Hij was nu en dan ook letterlijk afwezig: hij daagde niet op voor afspraken. Zijn woordvoerder speelde verstoppertje. Toen uitlekte dat 'een bisschop' ontslag had genomen en we hem de vraag stelden of het om 'zijn' bisschop ging, antwoordde hij: 'Over die bisschop communiceert enkel de nationale woordvoerder'. En die nationale woordvoerder gaf niet thuis. Qua openheid heeft de Kerk nog een hele weg te gaan.

De weg die Roger Vangheluwe - tot nader order gewoon priester - nu gaat, is die van de bezinning en de boetedoening. Hij leeft teruggetrokken in een slotklooster.

Door Dirk Musschoot
AANGERADEN