Neef vroeg bisschop al jaren om af te treden

Foto: belga

Roger Vangheluwe (74) , sinds '84 bisschop in Brugge, heeft bekend dat hij een neefje jarenlang seksueel heeft misbruikt. Het slachtoffer was toen, in de jaren tachtig, nog maar een kind. De jongste jaren heeft het slachtoffer de bisschop verschillende keren gevraagd af te treden, als teken van schuldbesef. Maar Vangheluwe klampte zich vast aan zijn post. Tot het slachtoffer begin deze week eindelijk naar buiten trad. Steven De Bock

'Toen ik monseigneur Vangheluwe enkele dagen geleden belde, kreeg ik een gebroken man aan de lijn. Iemand die oprecht spijt heeft van wat hij heeft gedaan. Maar ik begrijp niet hoe hij al die jaren zo'n dubbelleven heeft kunnen leiden.' Het gezicht van aartsbisschop André-Joseph Léonard stond getrokken. Af en toe haperde zijn stem, toen hij vertelde over het misbruik dat zijn 'vriend' Roger Vangheluwe na jaren van stilzwijgen eindelijk heeft opgebiecht. 'Het is een zwarte dag voor de Belgische Kerk', zei hij. 'Maar er is in de Kerk geen plaats meer voor stilzwijgen en doofpotten.'

En dat is net wat Vangheluwe jaren heeft gedaan: proberen om zijn eigen misbruik in de doofpot te stoppen. Tot het deksel eerder deze week eindelijk van die doofpot vloog. Hij moest bekennen dat hij als priester, en ook na zijn wijding tot bisschop einde 1984, een jongen uit zijn eigen familie seksueel heeft misbruikt. 'Jarenlang, gedurende verschillende fasen van de ontwikkeling van het slachtoffer', benadrukte Peter Adriaenssens, voorzitter van 'de commissie voor de behandeling van klachten wegens seksueel misbruik in een pastorale relatie'.

In een boodschap die hij gisteren liet voorlezen, benadrukte Vangheluwe dat hij de voorbije decennia 'verschillende keren heeft bekend tegenover het slachtoffer en zijn familie'. Hij heeft hen ook om vergeving gevraagd, zei hij. Maar tegelijk ging hij al die tijd niet in op de belangrijkste vraag van dat slachtoffer: treed af als bisschop. 'Voor het slachtoffer was dat erg belangrijk, omdat het hem pijn deed elke keer hij zijn misbruiker zag opduiken als de goede bisschop', zegt Adriaenssens.

Geen denken aan aftreden

Aftreden heeft Vangheluwe echter nooit willen doen. Hij klampte zich net vast aan zijn positie. Terwijl het trauma bij zijn slachtoffer bleef etteren. Dat stelde Adriaenssens zelf vast: 'Het verhaal van het slachtoffer van monseigneur Vangheluwe is een voorbeeld van hoe het opgroeien in een onverwerkbaar verleden mensen ziek kan maken en alle aspecten van hun leven kan aantasten.'

Pas begin april stapte bisschop Vangheluwe, onder druk van zijn familie, voor het eerst naar iemand buiten de familie. Hij vroeg een ontmoeting met de ondertussen gepensioneerde Godfried Danneels. Ook zijn familie, met inbegrip van het slachtoffer, was daarbij aanwezig. Maar een helend gesprek werd het niet. Over de afloop van het gesprek bestond gisteren nogal wat onduidelijkheid. Eerst verklaarde zijn woordvoerder dat Danneels de neef had aangeraden verdere stappen te zetten, omdat hijzelf niets kon doen. In een latere versie was het zo dat Danneels had afgesproken dat er een tweede gesprek zou komen. Terwijl Danneels daarop zat te wachten, stapten het slachtoffer en zijn familie zelf naar de buitenwereld. Op 20 april maakten ze het misbruik bekend, onafhankelijk van elkaar. De familie schreef een mail naar de verschillende Belgische bisschoppen. Het slachtoffer stapte naar de commissie van Adriaenssens.

Slotklooster

Vanaf dan ging het bijzonder snel. De bekende kinderpsychiater nam nog diezelfde dag contact op met Vangheluwe. 'Hij bekende meteen. Ik sprak met een gebroken man die het failliet van zijn leven onder ogen zag.'

Tijdens datzelfde gesprek werd het Vangheluwe ook duidelijk gemaakt dat hij niet langer bisschop kon blijven. Vangheluwe begreep dat hij niet langer kon tegenspartelen, en hij besliste om de paus zijn ontslag te vragen. Had hij dat niet uit zichzelf gedaan, dan was aartsbisschop Léonard in zijn plaats naar het Vaticaan gestapt.

Vangheluwe heeft het bisschoppelijk paleis in Brugge ondertussen al verlaten. Hij zou zijn intrek genomen hebben in een slotklooster. Een gerechtelijke vervolging zou niet meer kunnen omdat de feiten verjaard zijn. Toch start het Brugse gerecht een onderzoek, kondigde procureur Jean-Marie Berkvens gisteren aan. 'We willen zelf controleren of de feiten inderdaad verjaard zijn. Nu weten we alleen wat we op televisie hebben gehoord. We willen zekerheid.' Of Vangheluwe nu officieel verhoord zal worden, wou Berkvens niet zeggen.

Door Steven De Bock
AANGERADEN