Nieuw sociaal statuut van de artiest gaat mank van start

Kunstenaar blijft met vragen zitten

Jarenlang stonden de artiesten aan de klaagmuur. Kunstenaars moesten het rooien zonder fatsoenlijk sociaal statuut. Vandaag gaat dat statuut van start maar het voorbereidende werk is nog niet klaar. De oprichting van de essentiële Sociale Bureau's voor Kunstenaars of SBK's laat nog máánden op zich wachten. Ook de aanpassing van de werkloosheid is nog niet volledig opgelost. ,,En dan is er nog een wirwar van fiscale problemen'', zegt zanger Johan Verminnen. ,,De btw-voet moet omlaag naar zes procent en de inkomsten zouden beter moeten gespreid worden.'' De artiest wordt van klaagmuur naar vraagmuur gestuurd.

In de nieuwe wetgeving die vandaag ingaat, wordt de artiest in principe werknemer, maar als hij dat zelf wil, kan hij het statuut van zelfstandige aannemen. Hij moet wel bewijzen dat dit statuut leefbaar is. De meeste kunstenaars zullen het statuut van werknemer aannemen. Ze worden goedkoper, want de opdrachtgever moet voortaan minder sociale lasten betalen. Hij krijgt een vrijstelling op de eerste 35 euro loon die uitbetaald wordt. De artiesten die een globale vergoeding of een taakloon krijgen, kunnen die spreiden over meerdere dagen.

Vandaag zal de hele aanpassing nog niet afgerond zijn en blijven er nog enkele knelpunten.

Sociale bureaus nog niet operationeel

Er komen Sociale Bureaus voor Kunstenaars of SBK's, uitzendkantoren die voor kunstenaars de administratie van de sociale zekerheid in orde brengen.

Uitzendarbeid in de culturele sector is echter een juridisch kluwen van sociale, fiscale, auteurrechtelijke wetgeving. En een half dozijn ministeries op federaal en gemeenschapsniveau hebben hier hun zegje over. Vlaams minister van Tewerkstelling Renaat Landuyt heeft daarom vorige week pas de erkenningsvoorwaarden voor SBK's vastgelegd. Gevolg: de eerste SBK's zullen pas ten vroegste medio september kunnen functioneren, terwijl een artiest volgens de federale wet vanaf volgende dinsdag een beroep op hen zou moeten kunnen doen. Begrijpe wie kan.

Volgens juriste Yasmine Kherbache, die de wet heeft helpen voorbereiden, zorgt dat echter niet voor een juridisch vacuüm. ,,De SBK's moeten de toepasbaarheid van de wet verbeteren, maar een artiest is niet verplicht via een SBK te werken.'' Er zijn al bureau's die het in de praktijk al jaren doen. Ook bestaande interimkantoren zijn bereid zich om te turnen. Probleem bij een gewoon interimkantoor is wel het gebrek aan vertrouwdheid met de culturele sector.

Werkloosheid nog niet aangepast

Voor hun kinderbijslag zijn de kunstenaars uit de zorgen. Die hoeven ze niet meer te sprokkelen bij de diverse kassen waar de opdrachtgevers zijn aangesloten. Ook het vakantiegeld is geregeld. Dat neemt de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie op zich.

De aanpassing van de werkloosheid is echter nog niet in orde. Er is nog discussie over het aantal dagen dat men moet werken voor men recht heeft op een uitkering. Ook de uitbetaling bij ziekte en het pensioen is nog niet rond.

Wirwar van fiscaliteit

Langs de kant van de artiesten is er vraag naar een algemene btw-voet van zes procent. Zoals in de omliggende landen wordt er gevraagd naar spreiding van inkomsten over verschillende jaren.

Zanger Johan Verminnen: ,,Stel dat een artiest een project maakt over een langere periode. Dan heeft hij het eerste jaar nog geen geldgewin. Het jaar daarop krijgt hij dan plots een heel pak geld, waardoor hij in een hoge fiscale klasse komt te zitten. Daarom zou het beter zijn die inkomsten te spreiden. Je zou dan kunnen werken met een voorafbetaling van de belastingen, met een herziening achteraf.''

Ook organisatoren van bijvoorbeeld rockfestivals gaan door gebrek aan informatie vaak nietsvermoedend de zomer in. Wim Merchiers, van Feest in het Park in Oudenaarde: ,,Voor acts op ons festival in augustus, dus na de invoering van het nieuwe statuut, betaal ik de ene factuur met 6 procent BTW, de andere met 21 procent BTW.''

Foute volgorde

Eddy Anys van Randstad Interim, een uitzendbureau dat kandidaat is als SBK, vat het probleem samen: ,,Normaal gezien moeten de SBK's erkend worden, kunnen vervolgens de praktische toepassingen uitgeklaard worden en kan de wet dan in werking treden. Nu moeten er nog een resem praktische zaken uitgeklaard worden. De volgorde zit gewoon fout.'' Thomas Lowette

LEES OOK

Nu in het nieuws